เราอยู่ในสังคมเดียวกัน ไม่ใช่คนละประเทศ

เราอยู่ในสังคมเดียวกัน ไม่ใช่คนละประเทศ ถึงคนที่พยายามสร้างความเกลียดชังต่อพี่น้องมุสลิมในประเทศไทย หากคุณเคยเดินทางมาในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ คุณจะเห็นความจริงอย่างหนึ่งที่ไม่สามารถปฏิเสธได้ คือ ที่นี่เราอยู่ร่วมกันในสังคมเดียวกันมาอย่างยาวนาน ทั้งพุทธและมุสลิม ไม่ได้แยกกันเป็นโลกคนละใบ ดูได้ง่ายที่สุดจาก “ระบบเศรษฐกิจในชีวิตประจำวัน”

เจ้าของร้านค้า ธุรกิจ โรงงาน หรือกิจการจำนวนมากยังเป็นพี่น้องชาวพุทธ ขณะเดียวกัน ลูกจ้าง คนงาน และผู้ร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจจำนวนมากก็เป็นพี่น้องชาวมุสลิม

พี่น้องมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้จำนวนมาก เป็นเกษตรกร เป็นชาวสวน เป็นชาวไร่ เป็นผู้ผลิตอาหารให้สังคม แต่ในกระบวนการทำเกษตรนั้น ปุ๋ย ยา เครื่องมือการเกษตร และอุปกรณ์ต่าง ๆ ส่วนใหญ่ซื้อจากร้านของพี่น้องชาวพุทธและชาวไทยเชื้อสายจีน

ในขณะเดียวกัน ผลผลิตจากสวนยาง สวนปาล์ม สวนผลไม้ และพืชไร่ของชาวมุสลิม ก็ถูกนำไปขายให้กับพ่อค้า คนกลาง และผู้ประกอบการที่เป็นพุทธและไทยจีน นี่คือความจริงของระบบเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงกันทุกวัน เราไม่ได้อยู่ด้วยกันแค่ในเชิงศาสนา แต่อยู่ด้วยกันในเชิง “ปากท้อง” และ “การดำรงชีวิต” หากวันหนึ่งความเกลียดชังทำให้ความสัมพันธ์นี้พังลง ไม่ใช่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งที่เสียหาย แต่ทั้งระบบของพื้นที่จะล้มลงพร้อมกัน เพราะเกษตรกรไม่สามารถอยู่ได้โดยไม่มีร้านค้า และร้านค้าก็ไม่สามารถอยู่ได้โดยไม่มีเกษตรกร

เราอาศัยแรงงานซึ่งกันและกัน

เราพึ่งพารายได้ซึ่งกันและกัน

เรากินข้าวจากระบบเศรษฐกิจเดียวกัน

และอยู่บนผืนแผ่นดินเดียวกัน

หากจะบอกว่า “คนกลุ่มหนึ่งคือศัตรูของชาติ” คำถามคือ แล้วใครกันแน่ที่กำลังทำงานให้ชาติในตลาด ในร้านค้า ในสวนยาง ในโรงงาน และในโรงเรียนทุกวัน?

ความจริงในพื้นที่ไม่ได้เป็นภาพขาวดำแบบที่บางคนพยายามสร้างพุทธกับมุสลิมไม่ได้อยู่กันด้วยความเกลียดชัง แต่ใช้ชีวิตร่วมกันด้วยความจำเป็น ความไว้ใจ และความสัมพันธ์ในฐานะเพื่อนบ้าน

ความเกลียดชังที่ถูกผลิตซ้ำผ่านคำพูดหรือโซเชียลมีเดีย ไม่ได้ทำให้ประเทศปลอดภัยขึ้น แต่มันทำให้สังคมอ่อนแอลง เพราะมันทำลาย “ความเป็นมนุษย์ของกันและกัน”

เราทุกคนคือพลเมืองไทย

มีศักดิ์ศรีเท่าเทียมกัน

มีสิทธิ์เท่าเทียมกัน

และมีหน้าที่ร่วมกันในการดูแลบ้านหลังเดียวกันนี้

3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ไม่ใช่พื้นที่ของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่คือพื้นที่ของคนหลากหลายศาสนา ที่กำลังพยายามมีชีวิตที่ดีขึ้นเหมือนคนไทยทุกจังหวัด ถ้าจะเริ่มต้นแก้ปัญหาใด ๆ อาจไม่ต้องเริ่มจากนโยบายใหญ่โต

แต่เริ่มจากการเลิกมองกันด้วยความกลัว และเริ่มมองกันด้วยความเข้าใจว่า เราคือผู้ร่วมสร้างสังคมเดียวกัน ไม่ใช่คู่ขัดแย้งกันโดยกำเนิด.

มุสลิมจะยึดประเทศไทย

มุสลิมจะยึดประเทศไทย เป็นวาทกรรมความกลัวที่บ่อนทำลายสังคมไทย ในห้วงเวลาที่สังคมเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ไม่ว่าจะเป็นเศรษฐกิจ การเมือง หรือความเปลี่ยนแปลงทางโลกสมัยใหม่ เรามักได้ยินเสียงหนึ่งดังขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า

เสียงที่บอกว่า “มุสลิมจะยึดประเทศไทย” ถ้อยคำนี้ฟังดูรุนแรง ชวนตื่นตระหนก และปลุกเร้าอารมณ์ความกลัวของผู้คนได้ง่าย แต่เมื่อพิจารณาด้วยเหตุผลและข้อเท็จจริงแล้ว เราจะพบว่า มันไม่ได้ตั้งอยู่บนฐานความจริง หากตั้งอยู่บน “ความหวาดระแวง” ที่ถูกสร้างขึ้นอย่างมีเป้าหมาย

ประเทศไทยเป็นสังคมพหุวัฒนธรรมมาตั้งแต่กำเนิดรัฐสยาม ไม่ว่าจะเป็นพุทธ มุสลิม จีน แขก มอญ หรือชนกลุ่มต่างๆ ล้วนมีส่วนร่วมในการสร้างบ้านเมืองนี้ขึ้นมา มุสลิมไม่ได้เป็น “คนอื่น” ที่เพิ่งเข้ามาใหม่ หากเป็นพลเมืองที่อยู่ในประวัติศาสตร์ไทยมายาวนาน ตั้งแต่สมัยอยุธยา มีขุนนางมุสลิม มีชุมชนมุสลิม มีตำแหน่งจุฬาราชมนตรี และมีบทบาทในเศรษฐกิจและการทูตของรัฐ

หากมุสลิมจะยึดประเทศไทยจริง คำถามง่ายๆ คือ ทำไมจึงต้องรอถึงศตวรรษที่ 21 ในเมื่ออยู่ร่วมกับรัฐไทยมากว่า 300 ปีแล้ว?

ในเชิงโครงสร้างประชากร มุสลิมในประเทศไทยมีเพียงประมาณร้อยละ 5 - 6 ของประชากรทั้งหมด ไม่มีพลังทางจำนวน ไม่มีพรรคการเมืองศาสนา และไม่มีองค์กรใดที่มีอำนาจจะเปลี่ยนโครงสร้างรัฐได้ ความคิดเรื่อง “การยึดประเทศ” จึงเป็นเพียงภาพลวงที่ถูกขยายให้ใหญ่เกินจริง

สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่มุสลิมจะยึดประเทศ แต่คือ “ใครกำลังยึดพื้นที่ความคิดของคนไทยด้วยความกลัว” วาทกรรมเช่นนี้ มักปรากฏในช่วงที่สังคมเผชิญปัญหาใหญ่ เมื่อผู้คนเริ่มตั้งคำถามต่อความเหลื่อมล้ำ ความล้มเหลวเชิงนโยบาย หรือความไม่เป็นธรรม การสร้าง “ศัตรูร่วม” ขึ้นมา คือวิธีเบี่ยงความสนใจจากปัญหาจริง การทำให้ประชาชนหวาดกลัวกันเอง คือเครื่องมือทางการเมืองที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ

ในหลักคำสอนอิสลาม การอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสันติคือแก่นสำคัญ การละเมิดสิทธิ การสร้างความวุ่นวาย และการทำลายสังคมเป็นสิ่งต้องห้าม มุสลิมไทยส่วนใหญ่ ไม่ได้มีชีวิตเพื่ออุดมการณ์ยึดครองใคร

แต่มีชีวิตเพื่อทำงาน เลี้ยงลูก ส่งลูกไปโรงเรียน เป็นครู เป็นหมอ เป็นเกษตรกร เป็นพ่อค้า เป็นข้าราชการเช่นเดียวกับคนไทยศาสนาอื่น

ความคิดที่ว่ามุสลิมคือภัยคุกคาม จึงไม่เพียงผิดพลาด แต่ยังอันตราย เพราะมันทำให้คนไทยมองกันด้วยสายตาแห่งความระแวง แทนที่จะมองกันในฐานะเพื่อนร่วมแผ่นดิน เมื่อความกลัวฝังลึก สังคมจะเริ่มแตกแยก และความรุนแรงทางความคิดจะกลายเป็นเรื่องปกติ

ประเทศที่เข้มแข็ง ไม่ใช่ประเทศที่มีศาสนาเดียว แต่คือประเทศที่อยู่ร่วมกันได้โดยไม่ต้องกลัวกัน

แท้จริงแล้ว สิ่งที่คุกคามประเทศไทยมากที่สุด ไม่ใช่ ศาสนาใดศาสนาหนึ่ง หากคือความไม่รู้ ความเกลียดชัง และการยอมให้ข่าวลือมาบงการความคิด เมื่อเราเชื่อในเรื่องที่ไม่มีหลักฐาน เรากำลังยกอนาคตของประเทศให้กับอารมณ์ มากกว่าสติปัญญา บางที คำถามที่เราควรถามไม่ใช่ว่า “ใครจะยึดประเทศไทย” แต่ควรถามว่า “เราจะปกป้องประเทศไทยจากความแตกแยกได้อย่างไร” เพราะประเทศไม่ได้พังจากศัตรูภายนอกเสมอไป หลายครั้งมันพังจากความหวาดกลัวที่เราสร้างขึ้นต่อกันเอง

และในวันที่คนไทยหันหลังให้กันเพราะศาสนา วันนั้นไม่ต้องมีใครมายึดประเทศ เราก็อาจกำลังทำลายมันด้วยมือของเราเอง...

9 ปี งบกว่าหมื่นล้าน กับความก้าวหน้าที่วัดได้เป็นมิลลิเมตร

9 ปี งบกว่าหมื่นล้าน กับความก้าวหน้าที่วัดได้เป็นมิลลิเมตร : ถึงเวลาหรือยังที่รัฐต้องเปลี่ยนกลยุทธ์ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

ในช่วงเวลาเพียง 9 ปี (พ.ศ.2560–2568) รัฐไทยใช้งบประมาณเฉพาะในชื่อ“แผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้” รวมแล้วกว่า 83,456 ล้านบาท และนี่เป็นเพียง “งบแผนบูรณาการ” เท่านั้น

ยังไม่รวมงบด้านทหาร ความมั่นคง และงบจากหน่วยงานอื่น ๆ อีกจำนวนมาก คำถามสำคัญคือ เราแลกเงินหลายหมื่นล้านกับความก้าวหน้าที่ขยับเพียงระดับ “มิลลิเมตร” หรือไม่ ?

ปัญหาอาจไม่ใช่เงินไม่พอ แต่คือ “คิดแบบเดิม” ตลอด 9 ปีที่ผ่านมา

- งบประมาณไม่เคยขาด

- โครงการไม่เคยหยุด หน่วยงานไม่เคยลด

แต่สิ่งที่แทบไม่เปลี่ยนคือ กรอบคิดของรัฐต่อปัญหาชายแดนใต้ พื้นที่นี้ยังถูกมองเป็นปัญหาความมั่นคง

- เขตควบคุม

- พื้นที่พิเศษ

วัตถุของนโยบายมากกว่าจะเป็นสังคมที่ต้องเยียวยาชุมชนที่ต้องมีส่วนร่วม พลเมืองที่ต้องมีศักดิ์ศรี หุ้นส่วนทางการเมือง งบจำนวนมากจึงถูกใช้ไปกับ“โครงสร้างและตัวชี้วัด” มากกว่าการเปลี่ยน “ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชน”

บทเรียนจากต่างประเทศ: ไม่มีประเทศใดจบความขัดแย้งด้วยงบประมาณอย่างเดียว

หลายประเทศเคยติดกับดักความรุนแรงยาวนานเหมือนเรา

แต่พวกเขาเลือก “เปลี่ยนกลยุทธ์” ไม่ใช่แค่ “เพิ่มงบ”

🇬🇧 ไอร์แลนด์เหนือ

จากสงคราม → การเมือง

จากทหาร → การเจรจา

จากความมั่นคง → ความเท่าเทียมทางอัตลักษณ์

Good Friday Agreement คือจุดเปลี่ยน

บทเรียน: ความขัดแย้งจบได้เมื่อรัฐยอมรับอีกฝ่ายเป็นคู่เจรจาที่ชอบธรรม

🇨🇴 โคลอมเบีย

จากการปราบ FARC → การคืนสู่สังคม

ใช้ความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ (Transitional Justice)

บทเรียน: ความมั่นคงถาวรเกิดจากความยุติธรรม ไม่ใช่ปืน

🇮🇩 อาเจะห์

ให้สิทธิปกครองตนเอง

คืนศักดิ์ศรีทางวัฒนธรรมและศาสนา

บทเรียน: การกระจายอำนาจคือเครื่องมือสันติภาพ ไม่ใช่ภัยต่อรัฐ

🇵🇭 มินดาเนา

สร้างเขตปกครองพิเศษ Bangsamoro

ตั้งสถาบันการเมืองใหม่จากคนในพื้นที่

บทเรียน: สันติภาพต้องมี “สถาบันใหม่” ไม่ใช่เพียง “โครงการใหม่”

คำถามเชิงนโยบายที่รัฐไทยควรถามตนเอง

หลังใช้งบกว่า 83,000 ล้านบาท เราควรถามว่า เราวัดความสำเร็จจากอะไร ?, จำนวนโครงการ ?, จำนวนด่าน ?, จำนวนการจับกุม ?,หรือคุณภาพชีวิตประชาชน ?, เราแก้ “อาการ” หรือ “รากเหง้า” ?, ความรุนแรงหรือความไม่ไว้วางใจ ?, เราสร้าง “ความสงบ” หรือ “สันติภาพ”?

สงบ : ไม่มีเสียงปืน

สันติภาพ : มีความยุติธรรม

ถึงเวลาหรือยังที่ต้องเปลี่ยนกลยุทธ์ บางทีปัญหาอาจไม่ใช่ว่า รัฐทำไม่พอ แต่คือ รัฐทำซ้ำในวิธีเดิมมากเกินไป 9 ปีของงบประมาณมหาศาล

แต่ความหวังของประชาชนยังบางเบา ความเชื่อใจยังไม่กลับมา

อนาคตยังไม่ชัด นี่อาจเป็นสัญญาณว่า ถึงเวลาที่รัฐต้อง “ถอดบทเรียน” ไม่ใช่แค่ “ตั้งงบใหม่”

83,456 ล้านบาทใน 9 ปี อาจเป็นเพียงตัวเลขทางบัญชี แต่สำหรับประชาชนในพื้นที่ มันคือคำถามต่ออนาคตว่า เรากำลังเดินไปข้างหน้า

หรือเพียงเดินวนในวงกลมราคาแพง ?

ถ้าความก้าวหน้ายังต้องวัดเป็น “มิลลิเมตร” บางทีสิ่งที่ควรเปลี่ยน

ไม่ใช่จำนวนงบ แต่คือ วิธีคิด เพราะสันติภาพไม่ใช่โครงการ แต่คือการเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชน.

ศาสนาไม่ใช่ตัวกำหนดความเป็นเจ้าของแผ่นดิน

ศาสนาไม่ใช่ตัวกำหนดความเป็นเจ้าของแผ่นดิน

ศาสนาไม่ใช่ตัวกำหนดความเป็นเจ้าของแผ่นดิน แต่ “การเสียสละของบรรพบุรุษ” ต่างหาก คือรากฐานที่ทำให้ประเทศไทยยังยืนอยู่ ในห้วงเวลาที่สังคมไทยก้าวเข้าสู่ยุคเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเทคโนโลยี ความคิด และอัตลักษณ์ของผู้คน สิ่งหนึ่งที่เรามักหลงลืมเงียบ ๆ คือคำถามสำคัญว่า อะไรคือรากฐานที่แท้จริงของแผ่นดินไทย? หลายครั้งเรามองคำว่า “ศาสนา” เป็นเสมือนเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างผู้คน จนเผลอเข้าใจไปว่าสังคมไทยเกิดจากผู้คนที่นับถือศาสนาเดียวกัน หรือมีความคิดแบบเดียวกัน ทั้งที่แท้จริงแล้ว “สยาม - ไทย” ไม่เคยเป็นเช่นนั้นเลย

หากเราย้อนประวัติศาสตร์กลับไปตั้งแต่สมัยก่อนรัฐชาติ พื้นที่ที่เรียกว่า “สยาม” เต็มไปด้วยกลุ่มคนหลากหลายเชื้อชาติ ศาสนา และขนบธรรมเนียม - มีทั้งพุทธ มุสลิม ฮินดู จีน มอญ เขมร มลายู ลาว รวมถึงกลุ่มชนดั้งเดิมในพื้นที่ป่าเขา แต่สิ่งที่ทำให้ผู้คนเหล่านี้อยู่ร่วมกันบนผืนดินเดียวกันได้ ไม่ใช่ศาสนาที่เหมือนกัน หรือความเชื่อที่เหมือนกัน หากคือ “การร่วมเสียสละเพื่อปกป้องผืนแผ่นดินร่วมกัน” แม้ต่างความเชื่อ แต่หัวใจกลับเต้นเพื่อผืนดินเดียวกัน

ศาสนา… ไม่เคยเป็นเงื่อนไขความเป็นเจ้าของประเทศ

ทุกศาสนาสอนความดี แต่ไม่มีศาสนาใดสอนให้ผูกขาดสิทธิในดินแดน หรือประกาศว่าแผ่นดินนี้เป็นของผู้ศรัทธาเพียงกลุ่มเดียว การจะบอกว่า “แผ่นดินนี้เป็นของคนศาสนาใดศาสนาหนึ่ง” นอกจากไม่สอดคล้องกับประวัติศาสตร์แล้ว ยังเป็นการลดทอนเกียรติของบรรพบุรุษทุกเชื้อชาติและศาสนาที่ร่วมกันสร้างประเทศนี้มา

- ลองคิดถึงสมัยกรุงศรีอยุธยา ที่มีชุมชนมุสลิมเข้าร่วมเป็นกำลังกองทัพ

- สมัยกรุงธนบุรี ที่มีกำลังทหารจีนช่วยพระเจ้าตากกอบกู้เอกราช

- สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ที่มีทั้งชาวพุทธ มุสลิม มอญ ส่วย ลาว รวมพลังเป็นไหล่ค้ำชูราชอาณาจักร

หากประเทศเป็นของศาสนาใดศาสนาหนึ่งจริง แล้วความเสียสละของผู้คนที่ไม่ได้ถือศาสนานั้น จะถือว่าไร้ความหมายหรือ ?

แน่นอน… ไม่มีใครกล้าพูดเช่นนั้น เพราะในหัวใจของคนไทยทุกหมู่เหล่ารู้ดีว่า “ศาสนาไม่ใช่เจ้าของแผ่นดิน” และ ศาสนาไม่เคยเป็นเกณฑ์ในการชี้ว่าผู้ใดรักชาติหรือไม่

ผู้ที่รักชาติ คือผู้ที่รักษาแผ่นดิน - ไม่ใช่ผู้ที่ถือศาสนาใดเป็นพิเศษ

บรรพบุรุษต่างศาสนา… แต่หัวใจเดียวกัน

ประเทศไทยรอดพ้นจากการตกเป็นเมืองขึ้นในยุคล่าอาณานิคม ไม่ใช่เพียงเพราะไหวพริบทางการทูตของผู้นำเท่านั้น แต่เพราะประชาชนทุกกลุ่มร่วมกันยืนหยัดต่อโชคชะตาของแผ่นดิน

ในภาคใต้ ชุมชนมุสลิมมลายูต่อสู้เคียงบ่าเคียงไหล่กับรัฐในการรักษาเส้นพรมแดน

ในเมืองหลวง ชาวจีนจำนวนมากถวายแรงงาน ทุนทรัพย์ และชีวิตในการพัฒนาบ้านเมือง

ในภาคเหนือและอีสาน กลุ่มชาติพันธุ์ดั้งเดิมร่วมทำนุบำรุงผืนป่า ปกป้องชายแดน และเลี้ยงรักษาวัฒนธรรมที่หล่อเลี้ยงความเป็นไทย

- บรรพบุรุษเหล่านี้อาจมีวิธีก้มกราบ, การละหมาด ที่ไม่เหมือนกัน

- อาจมีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ไม่เหมือนกัน

- อาจเรียกพระเจ้า ไม่เหมือนกัน

- แต่อย่างหนึ่งที่เหมือนกันเสมอ คือ “ความเสียสละต่อแผ่นดินที่ตนรัก”

สิ่งนี้ต่างหาก… คือ คำตอบของการเป็นเจ้าของประเทศอย่างแท้จริง

ประเทศไทยอยู่ได้เพราะพหุวัฒนธรรม… ไม่ใช่ความเหมือนกัน คำว่า “พหุวัฒนธรรม” ไม่ใช่คำสวยงามในตำรา แต่เป็นชีวิตจริงของคนไทยมานานหลายร้อยปี

- คนพุทธสร้างวัด

- คนมุสลิมสร้างมัสยิด

- คนจีนบูชาเจ้า

- คนมอญรับใช้ราชสำนัก

- คนมลายูดูแลทางการค้า

- คนในป่าเขารักษาป่าต้นน้ำ

เมื่อนำบทบาททั้งหมดมาร้อยเป็นเส้นเดียวกัน จึงเกิดเป็นผ้าทอผืนใหญ่ที่เรียกว่า “สังคมไทย” และผ้าผืนนั้นจะอยู่ไม่ได้นานขนาดนี้ หากปราศจากการเคารพซึ่งกันและกัน

ประเทศไทยไม่เคยตั้งอยู่บน “ความเหมือนกัน” แต่ตั้งอยู่บน การอยู่ร่วมกันอย่างให้เกียรติความต่าง นี่คือพลังที่ยิ่งใหญ่กว่าอาวุธใด ๆ คือพลังที่ทำให้เราไม่เคยเสียประเทศให้ใคร และทำให้เรายังอยู่คู่กันมาจนถึงทุกวันนี้

ณ วันนี้… ภารกิจของพวกเราคือการสืบสานเจตนารมณ์ของบรรพบุรุษ แม้วันนี้บ้านเมืองจะไม่ได้เผชิญศึกสงครามเหมือนในอดีต แต่เรากำลังเผชิญ “ศึกแห่งความเข้าใจผิด ศึกแห่งความเกลียดชัง และศึกที่มองเพื่อนร่วมชาติเป็นคนแปลกหน้า” ซึ่งอาจอันตรายไม่แพ้สงครามปืนใหญ่

สิ่งที่ควรทำมิใช่การแบ่งว่าใครเชื่อแบบไหน

หรือใครถือศาสนาใด

เพราะแผ่นดินนี้ไม่เคยถามว่าเราเชื่อใคร

แผ่นดินนี้ถามเพียงว่า เราจะรักษามันได้หรือไม่

การแตกแยกทางความคิด การกล่าวหาว่าศาสนาใดเป็นเจ้าของพื้นที่ใด ล้วนเป็นแผลที่ไม่จำเป็นต่อชาติ แต่การยืนหยัดร่วมกัน การเคารพความต่าง และการมองเห็นประวัติศาสตร์ร่วมกัน คือสิ่งที่จะรักษาไทยให้อยู่รอด

สรุปคือ : เจ้าของประเทศที่แท้จริง คือผู้ที่ “รักษา” แผ่นดิน… ไม่ใช่ผู้ที่ “อ้างสิทธิ์” บนแผ่นดิน

ท้ายที่สุดนี้ เราควรถามตัวเองว่า “แผ่นดินไทยเป็นของใคร?”

คำตอบนั้นไม่ใช่ของศาสนาใดศาสนาหนึ่ง ไม่ใช่ของผู้เชื่อในแบบใดแบบหนึ่ง และไม่ใช่ของผู้ที่เสียงดังที่สุดในสังคม

แต่แผ่นดินนี้เป็นของบรรพบุรุษทุกคน ที่เคยปกป้องมัน และลูกหลานทุกคน ที่ตั้งใจจะรักษามันต่อไป

เราเป็นทายาทของผู้เสียสละนับรุ่น นับศตวรรษ และหน้าที่ของเรา คือ รักษาประเทศนี้ในแบบที่เขาเคยทำ - ด้วยหัวใจ ไม่ใช่ด้วยการแบ่งแยก

เพราะสุดท้ายแล้ว แผ่นดินไทย… เป็นสมบัติร่วมของทุกผู้คนที่อาศัยอยู่ และรักมันจริง ๆ ไม่ว่าจะนับถือศาสนาใด

ปกป้องผ้าขาว ก่อนจะถูกย้อมด้วยสีเลือด

      ในทุกสังคม “เด็กและเยาวชน” คือผ้าขาวผืนใหม่ที่ยังไม่ถูกแต้มสี พวกเขาเกิดมาพร้อมความใฝ่ฝัน ความหวัง และศักยภาพอันบริสุทธิ์ หากสังคมประคับประคองอย่างถูกทาง ผ้าขาวผืนนั้นจะถูกแต่งแต้มด้วยสีแห่งปัญญา คุณธรรม และความเมตตา แต่หากเราละเลย ปล่อยให้ความเกลียดชัง ความรุนแรง และอุดมการณ์สุดโต่งเข้ามาย้อมสี ผ้าขาวก็อาจแปรเปลี่ยนเป็นสีเลือด – สีของความสูญเสียที่ยากจะลบเลือน

     วันนี้คำถามสำคัญไม่ใช่เพียง “เด็กเราเก่งแค่ไหน” แต่คือ “เราปกป้องพวกเขาได้ดีพอหรือยัง” ปกป้องจากอะไร? จากวงจรความรุนแรงที่แฝงตัวในชีวิตประจำวัน จากวาทกรรมยั่วยุที่ทำให้ความต่างกลายเป็นศัตรู จากโครงสร้างสังคมที่ผลักเยาวชนไปสู่ความคับแค้น และจากขบวนการที่อาศัยความไม่รู้ ความเจ็บปวด และความเปราะบางเป็นเชื้อเพลิง

1) วงจรความรุนแรง : เมื่อความเงียบกลายเป็นผู้สมรู้ร่วมคิด

     ความรุนแรงไม่เริ่มจากเสียงปืนหรือระเบิดเสมอไป มันเริ่มจากถ้อยคำดูแคลน การแบ่ง “พวกเรา - พวกเขา” การบิดเบือนประวัติศาสตร์และการปลูกฝังความเกลียดชังอย่างค่อยเป็นค่อยไป เมื่อสังคมชินชาและเลือกเงียบ ความเงียบนั้นเองที่กลายเป็นพื้นที่ให้ความรุนแรงเติบโต

     เด็กจำนวนไม่น้อยเติบโตท่ามกลางข่าวร้าย ภาพความสูญเสีย และเรื่องเล่าที่ตีกรอบความคิด หากขาดภูมิคุ้มกันทางปัญญา พวกเขาอาจถูกชักจูงให้เชื่อว่าความรุนแรงคือคำตอบ เป็นทางลัดสู่ศักดิ์ศรี หรือเป็นเครื่องมือทวงคืนความยุติธรรมที่ไม่เคยได้รับ ความจริงแล้ว ความรุนแรงไม่เคยแก้ปัญหา มันเพียงถ่ายทอดความเจ็บปวดจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง

2) ผ้าขาวกับสีที่สังคมเลือกใช้

     ผ้าขาวไม่ได้ถูกย้อมด้วยสีเลือดเพราะเด็กเลือกเองเสมอไป หากแต่เพราะผู้ใหญ่ สถาบัน และระบบรอบตัวเลือกสีให้พวกเขาเลือกอย่างจำกัด การศึกษาที่เน้นท่องจำ แต่ไม่สอนคิด การเมืองที่ใช้ความเกลียดชังเป็นเครื่องมือ สื่อที่เร้าอารมณ์มากกว่าสร้างความเข้าใจ ล้วนเป็นสีที่ค่อย ๆ ซึมลงบนผืนผ้า

     ในทางกลับกัน หากสังคมเลือกสีแห่งสันติ - การศึกษาเชิงวิพากษ์ การเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ การรับฟังอย่างจริงใจ และโอกาสที่เท่าเทียม – ผ้าขาวก็จะงอกงามเป็นผืนผ้าที่แข็งแรง ไม่ขาดง่ายต่อการยั่วยุหรือบิดเบือน

3) ครอบครัว : ปราการด่านแรกของสันติ

     ครอบครัวคือโรงเรียนแห่งแรก การพูดคุยอย่างเปิดใจ การรับฟังโดยไม่ตัดสิน และการเป็นแบบอย่างที่ไม่ใช้ความรุนแรง คือเกราะป้องกันที่ทรงพลัง เด็กที่เติบโตในบ้านที่มีพื้นที่ปลอดภัยทางอารมณ์ จะกล้าถาม กล้าคิด และกล้าปฏิเสธเส้นทางอันตราย

     พ่อแม่และผู้ปกครองไม่จำเป็นต้องรู้ทุกคำตอบ แต่จำเป็นต้อง “อยู่ตรงนั้น” เพื่อเดินไปพร้อมกัน สอนให้แยกแยะข้อมูลจริง - เท็จ สอนให้เห็นคุณค่าของชีวิต และสอนให้เชื่อว่าความต่างสามารถอยู่ร่วมกันได้โดยไม่ต้องทำลายกัน

4) โรงเรียน : สร้างภูมิคุ้มกัน ไม่ใช่เพียงคะแนนสอบ

     โรงเรียนไม่ควรเป็นเพียงสนามแข่งขันคะแนน แต่ต้องเป็นพื้นที่หล่อหลอมความเป็นมนุษย์ การเรียนรู้เรื่องสันติวิธี การแก้ปัญหาโดยไม่ใช้ความรุนแรง ประวัติศาสตร์หลายมุมมอง และทักษะคิดเชิงวิพากษ์ คือวัคซีนสำคัญต่ออุดมการณ์สุดโต่ง

     ครูไม่ใช่เพียงผู้ถ่ายทอดความรู้ แต่คือผู้นำทางคุณค่า โรงเรียนที่ส่งเสริมการสนทนาอย่างเคารพ ให้เด็กได้ถกเถียงอย่างมีเหตุผล จะช่วยให้เยาวชนไม่ตกเป็นเหยื่อของวาทกรรมยั่วยุ และไม่หลงเชื่อคำตอบง่าย ๆ ต่อปัญหาซับซ้อน

5) ชุมชนและสื่อ : พื้นที่ร่วมรับผิดชอบ

     ชุมชนที่เข้มแข็งทำให้เด็กไม่โดดเดี่ยว กิจกรรมสร้างสรรค์ กีฬา ศิลปะ อาสาสมัคร และพื้นที่เรียนรู้นอกห้องเรียน ช่วยเปิดทางเลือกให้เยาวชนเห็นคุณค่าในตนเอง ขณะเดียวกัน สื่อมวลชนและสื่อออนไลน์ต้องตระหนักถึงอิทธิพลของตน เลือกนำเสนออย่างรับผิดชอบ ไม่ขยายความเกลียดชัง ไม่ทำให้ความรุนแรงกลายเป็นเรื่องชินตา

     โลกดิจิทัลต้องมาพร้อมทักษะรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy) เพื่อให้เด็กแยกแยะโฆษณาชวนเชื่อ ข่าวปลอม และการบิดเบือนทางอารมณ์ได้

6) รัฐและนโยบาย: ความยุติธรรมที่สัมผัสได้

      การปกป้องผ้าขาวไม่อาจสำเร็จหากขาดความยุติธรรมเชิงโครงสร้าง ความเหลื่อมล้ำ การเลือกปฏิบัติ และการขาดโอกาส คือปัจจัยเสี่ยงที่ผลักเยาวชนเข้าสู่วงจรความรุนแรง นโยบายที่เข้าถึงจริง การศึกษาและสาธารณสุขที่มีคุณภาพ งานที่มีศักดิ์ศรี และกระบวนการยุติธรรมที่เป็นธรรม คือรากฐานของสันติภาพยั่งยืน

      การหยุดยั้งขบวนการที่ใช้ความรุนแรงต้องทำควบคู่กับการเยียวยา สร้างทางเลือก และคืนความหวัง มิฉะนั้นการแก้ปัญหาจะเป็นเพียงการตัดปลายเหตุ

7) หน้าที่ของ “เรา”: สังคมต้องช่วยกัน

     การหยุดยั้งขบวนการเหล่านี้ไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นหน้าที่ของสังคมที่ต้องช่วยกัน - ครอบครัว โรงเรียน ชุมชน สื่อ รัฐ และประชาชนทั่วไป ทุกคนมีส่วนเลือกสีที่จะย้อมผ้าขาว เราจะเลือกสีเลือดแห่งความเกลียดชัง หรือสีสันติแห่งความเข้าใจ

      การปกป้องเด็กคือการปกป้องอนาคตของชาติ ไม่ใช่ด้วยกำแพงความกลัว แต่ด้วยสะพานแห่งความหวัง ไม่ใช่ด้วยคำสั่ง แต่ด้วยการรับฟัง ไม่ใช่ด้วยความรุนแรง แต่ด้วยความยุติธรรม

สรุป : อนาคตที่เลือกได้

      ผ้าขาวจะคงความงามหรือถูกย้อมขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของวันนี้ หากเรากล้าหยุดวงจรความรุนแรง กล้าปรับโครงสร้างที่ไม่เป็นธรรม และกล้าลงมือปกป้องเยาวชนอย่างจริงจัง อนาคตของชาติจะไม่ถูกวัดด้วยความเก่งเพียงอย่างเดียว แต่ด้วยความสามารถของสังคมในการรักษาชีวิต ความหวัง และศักดิ์ศรีของเด็กทุกคน

      ถึงเวลาแล้วที่เราจะร่วมกันปกป้อง “ผ้าขาว” ก่อนที่มันจะถูกย้อมด้วยสีเลือด - เพื่อให้วันพรุ่งนี้ของชาติเปล่งประกายด้วยสีแห่งสันติ ปัญญา และมนุษยธรรม.

คนมลายู : อัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ที่หลากหลายอยู่ร่วมกันภายใต้รัฐไทย

คนมลายู : อัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ที่หลากหลายอยู่ร่วมกันภายใต้รัฐไทย

ในสังคมไทย โดยเฉพาะพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง เรามักได้ยินคำว่า “คนมลายู” ถูกนำไปผูกโยงกับ “ศาสนาอิสลาม” เสมอ ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว คำว่า ‘มลายู’ คือชาติพันธุ์ มิใช่คำบ่งบอกศาสนา ขณะที่ “อิสลาม” คือศาสนาที่มีผู้ศรัทธาอยู่หลากหลายเชื้อชาติทั่วโลก การใช้สองคำนี้แทนกันโดยไม่แยกความหมายให้ชัดเจน จึงทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนและนำไปสู่มายาคติที่ส่งผลต่อการอยู่ร่วมกันในสังคม

มลายู : ชาติพันธุ์ที่มีหลายศาสนา

คนมลายูในภาคใต้ของประเทศไทยมีวิถีชีวิตที่สืบทอดมาหลายร้อยปี พวกเขามีภาษา วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม และสังคมชุมชนที่งดงามเป็นเอกลักษณ์ แต่สิ่งที่หลายคนอาจไม่รู้คือ คนมลายูไม่ได้มีศาสนาเดียว

ในอดีตและปัจจุบัน คนมลายูมีทั้งผู้ที่นับถือศาสนาอิสลาม ศาสนาพุทธ และศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญที่ชี้ชัดว่า ความเป็นมลายูนั้นไม่ได้ผูกติดกับศาสนาใดศาสนาหนึ่ง

การเข้าใจความจริงข้อนี้ช่วยให้เรามองเห็นว่า การอยู่ร่วมกันในภาคใต้ตอนล่างนั้นไม่ใช่เรื่องของศาสนา แต่เป็นเรื่องของ ผู้คนหลากหลายชาติพันธุ์ที่อยู่ในดินแดนเดียวกันภายใต้รัฐไทย มาช้านาน

ความเป็นคนไทยของคนมลายู

คนมลายูในภาคใต้เป็นหนึ่งในประชากรไทย มีบัตรประชาชนไทย ใช้สิทธิและหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญไทย และอยู่ภายใต้สถาบันพระมหากษัตริย์ไทยเช่นเดียวกับคนไทยทุกกลุ่มชาติพันธุ์

ประเทศไทยเป็นรัฐที่รับรองเสรีภาพทางศาสนาอย่างชัดเจน รัฐไม่เคยบังคับให้ใครต้องนับถือศาสนาใด และไม่เคยปฏิเสธอัตลักษณ์ของชนกลุ่มใดเลย รัฐไทยเคารพทั้งวิถีมลายู ประเพณีท้องถิ่น และการประกอบศาสนกิจของประชาชนทุกศาสนา นี่คือคุณค่าที่ตกทอดมาอย่างยาวนานผ่านสถาบันกษัตริย์และการปกครองภายใต้หลักนิติธรรม

ดังนั้น คนมลายูจึงไม่ใช่ “คนต่างถิ่น” หากแต่เป็นประชาชนไทย ผู้มีสิทธิ ความภาคภูมิใจ และศักดิ์ศรี เช่นเดียวกับชนกลุ่มอื่นบนผืนแผ่นดินไทย

คำถามสำคัญต่อข้อเรียกร้อง “พื้นที่ 3 จชต.”

เมื่อมีกลุ่มขบวนการบางส่วนออกมาเรียกร้องพื้นที่ “3 จังหวัดชายแดนภาคใต้” โดยอ้างเหตุผลเรื่องชาติพันธุ์ หรืออัตลักษณ์ของคนมลายู คำถามพื้นฐานที่ควรถามคือ : ถ้าเหตุผลคือเรื่องชาติพันธุ์มลายู เหตุใดจึงไม่เรียกร้องดินแดนมลายูอื่นที่เคยอยู่ภายใต้สยามเช่นกัน?

อดีตดินแดนมลายูที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของรัฐไทยมีถึง 4 รัฐ ได้แก่ ไทรบุรี กลันตัน ตรังกานู และปะลิส ซึ่งไทยยอมมอบสิทธิการปกครองให้สหราชอาณาจักร ก่อนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของมาเลเซียในเวลาต่อมา หากมองตามตรรกะเรื่อง “ดินแดนมลายู” แล้ว ทำไมพื้นที่เหล่านั้นกลับไม่ถูกกล่าวถึง?

ประเด็นนี้สะท้อนว่า การเรียกร้องดังกล่าวไม่ได้ตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงด้านประวัติศาสตร์ หรือชาติพันธุ์มลายูอย่างแท้จริง แต่มีวาระเฉพาะทางการเมืองที่อาจทำให้ผู้คนในพื้นที่เข้าใจผิด และนำไปสู่ความแตกแยกโดยไม่จำเป็น

สำนึกเถอะ : เราทุกคนอยู่ในประเทศไทยภายใต้หลักนิติธรรม

ประเทศไทยยืนอยู่บนหลักการปกครองที่ระบุไว้ชัดในรัฐธรรมนูญ คือ หลักนิติธรรม (Rule of Law) ซึ่งหมายถึงการใช้อำนาจรัฐอย่างเป็นธรรม โปร่งใส ตรวจสอบได้ และให้ความเสมอภาคแก่ประชาชนทุกคนโดยไม่เลือกปฏิบัติ

หลักการสำคัญที่ประชาชนไทยทุกกลุ่มได้รับ คือ เสรีภาพในการนับถือและประกอบศาสนกิจ, ความเสมอภาคตามกฎหมาย, ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ที่ได้รับการคุ้มครอง, กลไกตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจรัฐ, โอกาสในการศึกษา พัฒนาเศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิต

นี่คือสังคมที่เราอยู่ร่วมกัน และเป็นสังคมที่ให้ศักดิ์ศรีแก่ผู้คนทุกเชื้อชาติและศาสนา ไม่ว่าจะเป็นมลายู ไทย จีน พุทธ มุสลิม หรือศาสนาอื่นก็ตาม

สรุปคือ : ความเข้าใจที่ถูกต้อง คือกุญแจสู่สันติสุข

คนมลายูคือส่วนหนึ่งของสังคมไทยที่มีคุณค่ามหาศาล พวกเขาเป็นเจ้าของวัฒนธรรมอันงดงาม เป็นพลังของสังคม และเป็นประชาชนไทยเช่นเดียวกับทุกคน การผูกโยงชาติพันธุ์เข้ากับศาสนาหรือการเมืองอย่างคลาดเคลื่อนนั้น ไม่เพียงทำให้เกิดความเข้าใจผิด แต่ยังทำร้ายความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนที่อยู่ร่วมกันอย่างสันติบนแผ่นดินเดียวกันมาช้านาน

วันนี้สิ่งที่เราจำเป็นต้องมีคือ สำนึกความเป็นเจ้าของแผ่นดินร่วมกัน, แผ่นดินที่ทุกคนมีสิทธิเท่าเทียม, แผ่นดินที่ปกครองด้วยความเป็นธรรม และแผ่นดินที่ให้เสรีภาพทางศาสนาแก่ทุกศรัทธาโดยไม่มีเงื่อนไข

เมื่อเรามองเห็นกันและกันอย่างเท่าเทียม สังคมไทย - ไม่ว่าจะเหนือ อีสาน กลาง หรือใต้ - ก็จะยืนหยัดอย่างมั่นคง และก้าวเดินไปด้วยกันอย่างสงบสุข

ซากที่เหลือจากความรุนแรง : เมื่อความฝันของคนทำงานพังทลายใต้เงาระเบิด

ซากที่เหลือจากความรุนแรง : เมื่อความฝันของคนทำงานพังทลายใต้เงาระเบิด

ซากที่เหลือ PCX คันโปรด กับน้ำตาของเด็กปั๊ม

ค่ำคืนวันที่ 11 มกราคม 2569 กลายเป็นอีกหนึ่งคืนที่ความรุนแรงได้ทิ้งรอยแผลลึกไว้ในหัวใจของผู้คนในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ เหตุระเบิดและการลอบวางเพลิงปั๊มน้ำมันหลายจุด ไม่เพียงสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินของรัฐและเอกชน แต่ยังเผาผลาญ “ความฝัน” และ “ชีวิตความหวัง” ของคนทำงานตัวเล็ก ๆ ที่ไม่เคยมีส่วนเกี่ยวข้องกับความขัดแย้งใด ๆ

หนึ่งในเสียงสะท้อนที่บาดลึกที่สุด คือเรื่องราวของพนักงานปั๊มน้ำมัน ปตท.บูเกะคละ ริมถนนสายยะลา–รามัน ต.บุดี อ.เมือง จ.ยะลา พนักงานรายนี้ขอสงวนชื่อและนามสกุล แต่ยอมเล่าเรื่องราวทั้งน้ำตาให้กับเพจ สวท.ยะลา เพื่อบอกเล่าความสูญเสียที่เกินกว่ามูลค่าทรัพย์สิน นั่นคือการสูญเสีย “รถคันแรกในชีวิต” ที่เขาภาคภูมิใจ

การตัดสินใจธรรมดา ที่นำไปสู่ความสูญเสียอันใหญ่หลวง

ในวันเกิดเหตุ ทุกอย่างดูเป็นวันธรรมดาเช่นเดียวกับวันทำงานอื่น ๆ โดยปกติแล้ว พนักงานปั๊มรายนี้จะจอดรถยนต์ไว้ที่ปั๊มน้ำมัน แต่เนื่องจากต้องใช้รถยนต์เดินทางกลับไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เขาจึงตัดสินใจสลับ นำรถยนต์กลับบ้าน และจอดรถจักรยานยนต์ฮอนด้า PCX คันโปรดไว้ที่ปั๊มแทน

ไม่มีใครคาดคิดว่า การตัดสินใจเล็ก ๆ ที่เกิดจากหน้าที่พลเมือง จะกลายเป็นจุดเริ่มต้นของโศกนาฏกรรมในชีวิต เมื่อข่าวเหตุระเบิดและเพลิงไหม้ปั๊มน้ำมันแพร่กระจายออกมา ความรู้สึกแรกที่ถาโถมเข้ามาคือความตกใจ และความหวาดหวั่น

“ตอนรู้ข่าว ใจมันหายวาบเลยครับ” เขาเล่าด้วยเสียงสั่น “ผมคิดในใจทันทีว่า รถผมไม่เหลือแน่ ๆ แล้วมันก็ไม่เหลือจริง ๆ”

รถคันแรก จากน้ำพักน้ำแรง สู่ซากเหล็กไร้ค่า

รถจักรยานยนต์ PCX คันนั้น ไม่ใช่เพียงพาหนะสำหรับการเดินทาง แต่คือผลลัพธ์ของหยาดเหงื่อ แรงกาย และความอดทนของพนักงานปั๊มน้ำมันคนหนึ่ง เงินเดือนที่ได้มาแต่ละเดือนถูกเก็บหอมรอมริบ อดออมจากรายจ่ายที่จำเป็น เพื่อแลกกับความฝันเล็ก ๆ ในชีวิต

“ผมเพิ่งซื้อมาใหม่ครับ” เขาพูดพร้อมน้ำตาที่เอ่อคลอ “มันเป็นรถคันแรกที่ผมตั้งใจทำงานเก็บเงินซื้อเอง เป็นรถในฝันของผมเลย”

แต่ในชั่วข้ามคืน ความฝันนั้นกลับพังทลาย เหลือเพียงซากรถที่ถูกไฟไหม้เสียหายจนไม่อาจใช้งานได้อีกต่อไป ภาพซากรถที่ไหม้เกรียม กลายเป็นสัญลักษณ์ของความโหดร้ายของความรุนแรง ที่ไม่ได้เลือกเหยื่อ และไม่สนใจว่าผู้ได้รับผลกระทบจะเป็นใคร

ความรุนแรงที่ไม่ได้ทำลายแค่สิ่งปลูกสร้าง

เหตุการณ์ระเบิดและการลอบวางเพลิงในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ความรุนแรงไม่ได้ทำลายเพียงอาคาร ปั๊มน้ำมัน หรือทรัพย์สินที่ประเมินค่าเป็นตัวเงินได้เท่านั้น แต่ยังทำลายความมั่นคงในชีวิต ความรู้สึกปลอดภัย และศรัทธาของผู้คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่

สำหรับพนักงานปั๊มรายนี้ รถจักรยานยนต์คือปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิต เป็นทั้งพาหนะไปทำงาน และเป็นความภาคภูมิใจที่เตือนใจเขาว่า ความพยายามไม่เคยทรยศใคร แต่เมื่อความรุนแรงเข้ามาแทรกแซง ทุกอย่างกลับพังลงในพริบตา

เสียงเล็ก ๆ จากคนทำงาน ที่สังคมไม่ควรมองข้าม

เรื่องราวของเด็กปั๊มกับรถ PCX คันโปรด อาจเป็นเพียงหนึ่งในหลายร้อยหลายพันเรื่องราวของผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ชายแดนใต้ แต่เสียงเล็ก ๆ นี้ มีความหมายอย่างยิ่ง เพราะมันคือเสียงของประชาชนธรรมดา ที่ต้องแบกรับผลกระทบจากความขัดแย้งที่ตนเองไม่ได้ก่อ

พวกเขาไม่ใช่คู่ขัดแย้ง ไม่ใช่ผู้มีอำนาจต่อรอง และไม่ใช่ผู้ได้ประโยชน์จากความรุนแรง สิ่งเดียวที่พวกเขาต้องการ คือการใช้ชีวิตอย่างสงบ ทำงานสุจริต และมีความหวังเล็ก ๆ ว่าวันพรุ่งนี้จะดีกว่าวันนี้

บทเรียนและคำถามที่สังคมต้องร่วมกันตอบ

เหตุการณ์เช่นนี้ ควรเป็นบทเรียนสำคัญที่สังคมต้องหันกลับมาตั้งคำถามว่า ความรุนแรงที่เกิดขึ้นนั้น ใครคือผู้ได้ประโยชน์ และใครคือผู้ที่ต้องสูญเสียมากที่สุด คำตอบมักชัดเจนเสมอ-ผู้สูญเสียคือประชาชนผู้บริสุทธิ์

ซากรถจักรยานยนต์ PCX ที่เหลืออยู่ อาจถูกเก็บกวาดออกจากพื้นที่ในไม่ช้า แต่รอยแผลในใจของเจ้าของรถ และผู้ได้รับผลกระทบอีกมากมาย จะยังคงอยู่ต่อไปอีกยาวนาน

ร่วมส่งกำลังใจ และไม่ปล่อยให้ความสูญเสียสูญเปล่า

ทางเพจ สวท.ยะลา ได้แสดงความเสียใจกับพนักงานปั๊มรายนี้ และขอบคุณที่เขากล้าเล่าเรื่องราวของตนเองออกมา เรื่องราวนี้ไม่ใช่เพียงการบอกเล่าความสูญเสียส่วนบุคคล แต่เป็นการสะท้อนความจริงที่เจ็บปวดของพื้นที่ชายแดนใต้

ในฐานะสังคม เราอาจไม่สามารถย้อนเวลาไปป้องกันเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ แต่เราสามารถร่วมกันส่งกำลังใจ สนับสนุนผู้ได้รับผลกระทบ และยืนหยัดปฏิเสธความรุนแรงทุกรูปแบบ เพื่อไม่ให้ความฝันของคนทำงานสุจริต ต้องพังทลายลงอีกต่อไป

เพราะในท้ายที่สุด สิ่งที่เหลืออยู่จากเหตุการณ์เช่นนี้ ไม่ควรเป็นเพียงซากปรักหักพัง หากแต่ต้องเป็นบทเรียนร่วมกัน ว่าความสงบสุข คือคุณค่าที่ทุกคนควรร่วมกันปกป้อง

เกมการเมืองกับการส่งตัวแทนชิงเก้าอี้ สส. และบททดสอบความตื่นรู้ของประชาชนในพื้นที่ 3 จชต.

เกมการเมืองกับการส่งตัวแทนชิงเก้าอี้ สส. และบททดสอบความตื่นรู้ของประชาชนในพื้นที่ 3 จชต.

ในช่วงเวลาที่การเมืองระดับชาติและระดับท้องถิ่นกำลังเข้าสู่บรรยากาศของการแข่งขันอย่างเข้มข้น พื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้กลับถูกจับตามองเป็นพิเศษ ไม่เพียงเพราะความอ่อนไหวด้านความมั่นคง หากแต่เพราะสัญญาณทางการเมืองที่สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของบางกลุ่ม ที่ต้องการใช้ “กลไกประชาธิปไตย” เป็นเครื่องมือกำหนดอำนาจและพื้นที่อิทธิพลของตนเองในระยะยาว หนึ่งในประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง คือกระแสข่าวและการรับรู้ของประชาชนเกี่ยวกับการที่กลุ่ม BRN ถูกมองว่าส่งตัวแทนหรือสนับสนุนบุคคลบางกลุ่มลงชิงตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เพื่อปูทางสู่การกำหนดทิศทางพื้นที่ในอนาคต

แม้ข้อเท็จจริงในเชิงกฎหมายจะต้องพิสูจน์อย่างรอบคอบ แต่ในเชิงสังคมและการเมือง ปรากฏการณ์ดังกล่าวสะท้อนความเปราะบางของระบบตัวแทนในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ได้อย่างชัดเจน เมื่อประชาชนจำนวนไม่น้อยเริ่มตั้งคำถามว่า ผู้สมัครเหล่านี้ลงสนามการเมืองเพื่อประโยชน์ของประชาชนอย่างแท้จริง หรือเพื่อเสริมสร้างบารมีและอำนาจให้กับกลุ่ม ตระกูล หรือเครือข่ายของตนเอง

สิ่งที่น่าสนใจยิ่งไปกว่านั้น คือความเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมว่าที่ผู้แทนประชาชนในช่วงใกล้การเลือกตั้ง จากเดิมที่ตลอดระยะเวลา 4 ปีที่ผ่านมา ประชาชนแทบไม่เห็นบทบาท ไม่เห็นเงา ไม่เห็นการลงพื้นที่อย่างต่อเนื่อง กลับกลายเป็นว่าในช่วงหาเสียง ผู้สมัครจำนวนไม่น้อยเริ่ม “เข้าหา เข้าถึง และคลุกคลี” กับชาวบ้านมากขึ้น เดินเข้าหาชุมชน พูดจาอ่อนน้อม วาดฝันถึงการพัฒนาในอนาคต พร้อมสัญญานานัปการ

คำถามสำคัญคือ แล้วในวันที่ประชาชนเผชิญความทุกข์ยากจริง ๆ ผู้แทนเหล่านี้อยู่ที่ไหน

ในช่วงที่พื้นที่ประสบอุทกภัย น้ำท่วมบ้านเรือน สร้างความเดือดร้อนต่อการดำรงชีวิตของประชาชน กลับแทบไม่ปรากฏภาพของ สส. ในพื้นที่ลงไปช่วยเหลืออย่างเป็นรูปธรรม ไม่เห็นการตั้งกองทุนช่วยเหลือ ไม่เห็นการประสานหน่วยงานอย่างจริงจัง ไม่เห็นแม้แต่การลงพื้นที่ให้กำลังใจ หรือการช่วยเหลือเบื้องต้น เช่น อาหาร น้ำดื่ม หรือสิ่งจำเป็น ทั้งที่ตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีหน้าที่โดยตรงในการสะท้อนปัญหาและผลักดันความช่วยเหลือจากรัฐ

กรณีของบุคคลจากตระกูล “มะทา” ก็เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่ประชาชนในพื้นที่ตั้งคำถามอย่างหนัก ตลอดระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง ปัญหาความเดือดร้อนใกล้ตัว เช่น ฝูงวัวเดินเพ่นพ่านบนถนนบริเวณสี่แยกไปแดงมลายูบางกอบ ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากบ้านพักของตนเอง สร้างอุบัติเหตุซ้ำซาก รถยนต์และรถจักรยานยนต์ของชาวบ้านได้รับความเสียหาย มีผู้บาดเจ็บสาหัสหลายราย แต่กลับไม่เห็นการออกมาแสดงความรับผิดชอบหรือการผลักดันแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง หากปัญหาใกล้ตัวและส่งผลกระทบต่อชีวิตประชาชนยังไม่สามารถจัดการได้ แล้วประชาชนจะคาดหวังอะไรกับการพัฒนาระดับโครงสร้างในอนาคต

ในทำนองเดียวกัน บุคคลจากตระกูล “กูเฮง” ที่ออกหาเสียงตามมัสยิด ใช้ถ้อยคำอ่อนน้อม ล้อมชาวบ้านด้วยวาทกรรมและคำสัญญา ก็ถูกตั้งคำถามไม่ต่างกันว่า ตลอดช่วงเวลาที่ดำรงตำแหน่ง เคยแก้ไขปัญหาสำคัญของพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ด้านใดอย่างเป็นรูปธรรมบ้าง นอกจากการพูดถึงประเด็นเงินกู้หรือโครงการบางส่วนที่ยังไม่ตอบโจทย์ความทุกข์ยากเชิงโครงสร้างของประชาชน

ไม่เพียงเท่านั้น สส. มุสลิมคนอื่น ๆ จำนวนไม่น้อยก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์ในทิศทางเดียวกัน คือแทบไม่เห็นบทบาทการทำงานเพื่อส่วนรวมอย่างชัดเจน นอกจากการแสวงหาผลประโยชน์และการสร้างเครือข่ายทางการเมืองให้ตนเอง ขณะที่ปัญหาความยากจน ความไม่ปลอดภัย การศึกษา และคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ยังคงวนเวียนอยู่ที่เดิม

ส่วนตระกูล “โต๊ะมีนา” ก็ไม่อาจหลีกเลี่ยงคำถามจากสังคมได้ เมื่อยังคงใช้เรื่องราวในอดีตของบรรพบุรุษมาอ้างอิงซ้ำแล้วซ้ำเล่า แทนที่จะนำเสนอผลงานหรือวิสัยทัศน์ที่สอดคล้องกับปัญหาปัจจุบันและอนาคตของพื้นที่

ท้ายที่สุด คำถามที่สำคัญที่สุดจึงตกอยู่กับพ่อแม่พี่น้องในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้เองว่า เราจะยังคงเลือกบุคคลเหล่านี้มาเป็นผู้แทนของเราอีกหรือไม่ การเลือกตั้งไม่ควรเป็นเพียงพิธีกรรมตามฤดูกาล แต่คือการตัดสินใจที่กำหนดทิศทางชีวิตของลูกหลานในอนาคต หากการเลือกตั้งกลายเป็นเครื่องมือสร้างอิทธิพลให้กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรือสร้างบารมีให้ตระกูลใดตระกูลหนึ่ง โดยไม่คำนึงถึงความทุกข์ยากของประชาชน การเมืองก็จะไม่อาจเป็นคำตอบของสันติภาพและการพัฒนาได้อย่างแท้จริง

ประชาชนจึงต้องตื่นรู้ ใช้สติ พิจารณาผลงานมากกว่าคำพูด และกล้าตั้งคำถามกับผู้ที่อ้างตนเป็นตัวแทนของเรา เพราะอนาคตของสามจังหวัดชายแดนใต้ ไม่ควรถูกกำหนดด้วยวาทกรรมในฤดูหาเสียง แต่ควรถูกกำหนดด้วยความรับผิดชอบ ความจริงใจ และการทำงานเพื่อประชาชนอย่างแท้จริง.

ลงคะแนนเพราะเชื้อสายเดียวกัน ไม่ใช่สติปัญญาทางการเมือง

เมื่ออัตลักษณ์ถูกใช้แทนเหตุผล และศาสนาถูกใช้เป็นเพียงเครื่องมือ การเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตยควรเป็นกระบวนการที่ประชาชนใช้ “สติปัญญา” และ “วิจารณญาณ” เป็นหลัก มิใช่ใช้อารมณ์ ความรู้สึกผูกพันทางเชื้อชาติ หรืออัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมมาเป็นตัวตัดสิน หากการลงคะแนนยังคงยึดเพียงว่า “เขาเป็นพวกเดียวกัน” “เป็นมลายูเหมือนกัน” หรือ “อ้างว่าปกป้องศาสนาเดียวกัน” ทั้งที่ผลงานที่ผ่านมาไม่เคยสร้างประโยชน์ให้ประชาชนอย่างแท้จริง นั่นไม่ใช่ความภักดี แต่คือความมืดบอดทางการเมืองอย่างน่าเป็นห่วง

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา เราเห็นพรรคการเมืองบางพรรคพยายามผูกขาดคำว่า “มลายู” และ “ศาสนา” ราวกับเป็นทรัพย์สินของตนเอง ใช้เป็นเครื่องมือหาเสียง สร้างความรู้สึกว่า หากไม่เลือกพรรคนี้ เท่ากับทรยศต่อเชื้อชาติและศรัทธา ทั้งที่ในความเป็นจริง การกระทำและจุดยืนทางนโยบายของพรรคกลับสวนทางกับหลักศาสนาอย่างชัดเจน

นโยบายที่สวนทางศาสนา แต่ถูกกลบด้วยวาทกรรม

สิ่งที่ประชาชนควรถามตัวเองอย่างตรงไปตรงมา คือ พรรคที่อ้างตัวเป็นตัวแทนของชาวมลายูและมุสลิมนั้น ได้ยืนอยู่บนหลักการศาสนาจริงหรือไม่ เมื่อพิจารณาจากจุดยืนทางนโยบายในระดับประเทศ เรากลับพบว่า พรรคเหล่านี้สนับสนุนนโยบายที่ขัดกับหลักศาสนาอิสลามอย่างชัดแจ้ง ไม่ว่าจะเป็น

- การสนับสนุนให้เหล้าต้มและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ถูกกฎหมาย

- การสนับสนุนกฎหมายสมรสเท่าเทียม

- การนิ่งเฉยหรือเห็นดีเห็นงามกับโครงสร้างสังคมที่บ่อนทำลายศีลธรรม

แต่เมื่อถึงฤดูหาเสียงในพื้นที่ กลับใช้คำพูดที่ฟังดูสวยหรู เช่น “จะพยายามให้อยู่ในกรอบศาสนา” “จะคำนึงถึงหลักอิสลาม” คำถามคือ หากในระดับนโยบายใหญ่ยังยอมโหวตหรือสนับสนุนสิ่งที่ขัดศาสนา แล้วคำสัญญาในเวทีหาเสียงมีค่าอะไร นอกจากการหลอกลวงผู้ศรัทธา

มีเพียงคนที่ขาดสติทางการเมืองเท่านั้น ที่จะเชื่อว่าพรรคการเมืองสามารถ “อยู่ในกรอบศาสนา” ได้ด้วยคำพูด ขณะที่การกระทำสวนทางอย่างสิ้นเชิง

การอ้างผลงานที่ไม่ตรงกับความจริง

อีกหนึ่งกลยุทธ์ที่ถูกใช้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า คือการหยิบยกกรณี “พักหนี้ กยศ.” หรือ “ช่วยเหลือเยาวชน” มาอ้างว่าเป็นผลงานของพรรคตน ทั้งที่ในความเป็นจริง นโยบายเหล่านี้เป็นผลจากหลายฝ่าย หลายพรรค และกลไกของรัฐ ไม่ใช่ความดีความชอบของพรรคใดพรรคหนึ่งโดยเฉพาะ

การอ้างผลงานเกินจริง ไม่ต่างจากการดูถูกสติปัญญาของประชาชน หากเรายังยอมรับการเมืองแบบนี้ ก็เท่ากับเปิดทางให้นักการเมืองใช้ประชาชนเป็นเพียงเครื่องมือสร้างอำนาจ ไม่ใช่ผู้รับใช้ประชาชนอย่างแท้จริง

เลือกคน ไม่ใช่เลือกเผ่าพันธุ์

ถึงเวลาแล้วที่ประชาชนในพื้นที่ต้อง “ตาสว่าง” และตั้งคำถามอย่างตรงไปตรงมา คนในพรรคการเมืองที่ใช้ศาสนาเป็นโล่กำบัง แต่กระทำสวนทางศาสนา คนที่ใช้เชื้อชาติเป็นเครื่องมือ แต่ไม่เคยสร้างความเป็นธรรมให้ทุกคนในสังคม คนแบบนี้หรือที่เราควรเคารพ และมอบอำนาจให้เป็นผู้แทนในสภา

การเลือก สส. ไม่ได้มีเงื่อนไขว่าต้องเป็นศาสนาเดียวกัน หรือเชื้อสายเดียวกัน ประวัติศาสตร์การเมืองทั่วโลกพิสูจน์แล้วว่า ผู้แทนที่ดีคือผู้ที่

- ทำงานเพื่อประชาชนทุกคนอย่างเท่าเทียม

- ไม่เลือกปฏิบัติทางศาสนาและชาติพันธุ์

- ยึดประโยชน์สาธารณะมากกว่าผลประโยชน์พรรค

- กล้ายืนหยัดในหลักการ ไม่ใช่เปลี่ยนจุดยืนตามฤดูกาลเลือกตั้ง

แม้เขาจะต่างศาสนา ต่างเชื้อชาติ หากเขาทำคุณประโยชน์ให้บ้านเมืองอย่างจริงใจ ซื่อสัตย์ และเป็นธรรม เขาย่อมมีคุณค่ามากกว่านักการเมืองที่อ้างศาสนาแต่บ่อนทำลายศรัทธาเสียเอง

ศักดิ์ศรีของประชาชน อยู่ที่การเลือกอย่างมีสติ

การลงคะแนนเสียงไม่ใช่เรื่องของความสงสาร ไม่ใช่เรื่องของพวกพ้อง และไม่ใช่เรื่องของสายเลือด แต่คือการตัดสินอนาคตของบ้านเมืองและลูกหลาน หากเรายังเลือกเพราะคำว่า “มลายูเหมือนกัน” ทั้งที่ไม่เคยได้ประโยชน์ใด ๆ กลับมา นั่นไม่ใช่ความภาคภูมิใจ แต่คือการทำร้ายชุมชนของตนเองซ้ำแล้วซ้ำเล่า

ประชาชนมีศักดิ์ศรีมากพอที่จะเลือกคนดี ไม่ใช่เลือกป้ายพรรค ถึงเวลาหยุดโง่เขลาในนามของอัตลักษณ์ และเริ่มใช้ปัญญาในนามของอนาคต.