รอมฎอนเดือนแห่งศรัทธา เมตตา และการอยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ

รอมฎอนสันติสุข: เดือนแห่งศรัทธา เมตตา และการอยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ

รอมฎอนมีระยะเวลา 29 หรือ 30 วัน ขึ้นอยู่กับการเห็นดวงจันทร์ และจะเลื่อนเร็วขึ้นประมาณ 11 วันในแต่ละปี เนื่องจากปฏิทินอิสลามอิงตามจันทรคติ แตกต่างจากปฏิทินเกรกอเรียนที่ใช้กันทั่วไป ความพิเศษของเดือนนี้คือเป็นช่วงเวลาที่คัมภีร์ อัลกุรอาน ถูกประทานลงมาเป็นครั้งแรกแก่ท่านศาสดา มุฮัมมัด (ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน) อีกทั้งยังเป็นเดือนที่มุสลิมปฏิบัติหนึ่งในห้าเสาหลักของศาสนาอิสลาม คือ การถือศีลอด (ซอว์ม)

ความสำคัญของการถือศีลอด

การถือศีลอดในเดือนรอมฎอนเป็นข้อบังคับสำหรับมุสลิมที่บรรลุนิติภาวะและมีสุขภาพแข็งแรง โดยจะงดเว้นจากอาหาร เครื่องดื่ม และการมีเพศสัมพันธ์ ตั้งแต่รุ่งอรุณจนถึงพลบค่ำ แต่แก่นแท้ของการถือศีลอดมิใช่เพียงการงดกินงดดื่ม หากคือการฝึกจิตใจให้ยำเกรง (ตักวา) ต่อพระผู้เป็นเจ้า

อัลลอฮ์ตรัสในอัลกุรอาน ความว่า “โอ้ผู้ศรัทธาทั้งหลาย การถือศีลอดนั้นได้ถูกกำหนดไว้สำหรับพวกเจ้า เช่นเดียวกับที่ถูกกำหนดไว้สำหรับผู้คนก่อนหน้าพวกเจ้า เพื่อว่าพวกเจ้าจะได้มีความยำเกรง” (อัลกุรอาน 2:183)

คำวจนะหรือหะดีษบทหนึ่งที่บันทึกใน ศอฮีห์ อัล-บุคอรี ระบุว่า อัลลอฮ์ตรัสว่า “การถือศีลอดเป็นของข้า และข้าแต่เพียงผู้เดียวจะเป็นผู้ให้รางวัลตอบแทน” ข้อความนี้สะท้อนให้เห็นว่าการถือศีลอดเป็นการอิบาดะห์ (การเคารพภักดี) ที่บริสุทธิ์ที่สุด เพราะเป็นการกระทำที่ซ่อนเร้น ไม่มีใครรู้ได้แน่ชัดนอกจากผู้ถือศีลอดและพระผู้เป็นเจ้าเอง

รอมฎอน: เดือนแห่งการเปลี่ยนแปลงตนเอง

ในช่วงเดือนศักดิ์สิทธิ์นี้ ผลบุญจากการทำความดีจะเพิ่มทวีคูณ มุสลิมจึงเร่งสร้างคุณงามความดี เช่น การอ่านอัลกุรอาน การละหมาดเพิ่มเติม โดยเฉพาะละหมาดตะรอเวียะห์ในยามค่ำคืน การบริจาคทาน และการจ่ายซะกาตอัลฟิตร์ (ฟิตรานา) เพื่อช่วยเหลือผู้ยากไร้ก่อนวันอีดิลฟิตรี

รอมฎอนยังเป็นโอกาสสำคัญของการขัดเกลานิสัย ลดละพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม เช่น การโกหก นินทา โกรธง่าย หรือเอาเปรียบผู้อื่น เพราะการถือศีลอดที่แท้จริงต้องครอบคลุมทั้งร่างกายและจิตใจ การควบคุมอารมณ์และวาจาจึงเป็นส่วนหนึ่งของการถือศีลอดเช่นกัน

ยิ่งไปกว่านั้น การอดอาหารทำให้ผู้ถือศีลอดเข้าใจความหิวกระหายของผู้ยากไร้ เกิดความเห็นอกเห็นใจ และตระหนักถึงความโปรดปรานของอัลลอฮ์ที่ประทานอาหารและน้ำสะอาดแก่เราในทุกวัน นี่คือรากฐานของ “รอมฎอนสันติสุข” ที่เริ่มต้นจากหัวใจที่รู้จักขอบคุณ

การเฉลิมฉลองและบรรยากาศแห่งความอบอุ่น

เมื่อเข้าสู่เดือนรอมฎอน หลายครอบครัวตกแต่งบ้านด้วยไฟประดับและโคมไฟ สร้างบรรยากาศแห่งความสุข ญาติพี่น้องและเพื่อนฝูงจะกล่าวคำอวยพรว่า “รอมฎอนมูบารัก” หรือ “รอมฎอนการีม” เพื่อแสดงความยินดี

ในทุกค่ำคืน เมื่อถึงเวลาละศีลอด (อิฟฏอร) ครอบครัวจะมารวมตัวกัน เริ่มต้นด้วยอินทผาลัมและน้ำตามแบบอย่างของท่านศาสดา การแบ่งปันอาหารให้ผู้ถือศีลอดถือเป็นความดีอันยิ่งใหญ่ ดังหะดีษที่บันทึกใน ญามิอ์ อัต-ติรมิซี ที่กล่าวว่า “ผู้ใดให้อาหารแก่ผู้ที่กำลังละศีลอด เขาจะได้รับผลบุญเท่ากับผู้ที่ละศีลอด โดยที่ผลบุญของผู้ถือศีลอดจะไม่ลดลงเลย”

บรรยากาศเช่นนี้สร้างความผูกพันในครอบครัว และเสริมสร้างความสามัคคีในชุมชน มัสยิดเต็มไปด้วยผู้ศรัทธาที่มาร่วมละหมาดและอ่านอัลกุรอาน เป็นภาพสะท้อนของสังคมที่ขับเคลื่อนด้วยศรัทธาและความหวัง

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในเดือนรอมฎอน

ระหว่างถือศีลอด มุสลิมต้องงดเว้นจากการกิน ดื่ม และการมีเพศสัมพันธ์ในเวลากลางวัน นอกจากนี้ยังต้องหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่บ่อนทำลายคุณค่าทางศีลธรรม เช่น การทะเลาะเบาะแว้ง การโกง หรือการใช้วาจารุนแรง เพราะสิ่งเหล่านี้อาจทำลายผลบุญของการถือศีลอด

รอมฎอน จึงเป็นช่วงเวลาของการจัดลำดับความสำคัญใหม่ในชีวิต ลดกิจกรรมทางโลกที่ไม่จำเป็น และเพิ่มการรำลึกถึงอัลลอฮ์ (ดิกร์) เพื่อให้จิตใจสงบและมั่นคง

รอมฎอนสันติสุขกับการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม

ในบริบทของสังคมที่มีความหลากหลายทางศาสนา การให้เกียรติซึ่งกันและกันในช่วงเดือนรอมฎอนมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ของรัฐหรือบุคคลที่ต้องปฏิบัติงานร่วมกับพี่น้องมุสลิม ควรคำนึงถึงมารยาทพื้นฐาน เช่น

- ไม่รับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มต่อหน้าผู้ถือศีลอด

- ใช้วาจาสุภาพ หลีกเลี่ยงคำพูดดูหมิ่นศาสนา

- หลีกเลี่ยงการนัดประชุมในช่วงกลางวันที่อาจกระทบต่อสภาพร่างกายของผู้ถือศีลอด

- ร่วมกิจกรรมละศีลอดตามคำเชิญ เพื่อสร้างความเข้าใจและความไว้วางใจ

- สนับสนุนความปลอดภัย เพื่อให้ประชาชนสามารถปฏิบัติศาสนกิจได้อย่างเต็มที่

แนวทางเหล่านี้ไม่เพียงเป็นเรื่องของมารยาท แต่ยังเป็นสะพานเชื่อมความเข้าใจ ลดความหวาดระแวง และส่งเสริมสันติสุขในสังคม

สรุป: สันติสุขที่เริ่มจากภายใน

รอมฎอนไม่ใช่เพียงเทศกาลประจำปี หากเป็นโรงเรียนแห่งชีวิตที่สอนให้มนุษย์รู้จักควบคุมตนเอง เห็นคุณค่าของผู้อื่น และยอมจำนนต่อพระประสงค์ของอัลลอฮ์ เดือนนี้ปลูกฝังความอดทน ความเมตตา ความเอื้อเฟื้อ และความรับผิดชอบต่อสังคม

“รอมฎอนสันติสุข” จึงมิใช่เพียงคำสวยงาม หากคือเป้าหมายที่ทุกคนสามารถร่วมกันสร้างได้ เมื่อหัวใจแต่ละดวงเต็มไปด้วยศรัทธาและความเข้าใจ สังคมก็จะเปล่งประกายด้วยความสงบสุขอย่างแท้จริง

ขอให้เดือนรอมฎอนเป็นช่วงเวลาแห่งการชำระล้างจิตใจ การให้อภัย และการเริ่มต้นใหม่ที่งดงามสำหรับทุกคน

รอมฎอนมูบารัก 🌙

บอร์ดเกม ประวัติศาสตร์ปลอม และเส้นทางสู่การแบ่งแยกดินแดน

การเมืองอัตลักษณ์เทียม: บอร์ดเกม ประวัติศาสตร์ปลอม และเส้นทางสู่การแบ่งแยกดินแดน

ท่านทราบหรือไม่ว่า "สำนึกในชาติไม่ได้เกิดจากสายเลือด แต่เกิดจากความผูกพันที่สั่งสมจากอดีตถึงปัจจุบัน" มีชาวตะวันตกจำนวนไม่น้อยที่เกิดและเติบโตในเมืองไทย พูดภาษาไทยชัด ร้องเพลงชาติได้ เคารพสถาบัน ผูกพันกับผู้คนและแผ่นดินนี้อย่างลึกซึ้ง แม้ใบหน้าจะเป็นฝรั่ง ผิวขาว ผมทอง แต่ไม่มีใครปฏิเสธว่าเขาเป็น “คนไทย” อย่างสมบูรณ์

และตัวอย่างนี้เองที่พิสูจน์อย่างชัดเจนว่าสำนึกในชาติ ไม่ได้ถือกำเนิดจากการถูกบอกว่าเราเป็นคนเผ่าพันธุ์ใด พูดภาษาอะไร หรือถูกจัดวางให้อยู่ในกล่องอัตลักษณ์แบบใดแบบหนึ่ง หากแต่เกิดจากความหวงแหนในความสัมพันธ์ร่วมกัน ระหว่างผู้คน แผ่นดิน สถาบัน และประวัติศาสตร์ที่เดินเคียงกันมาอย่างต่อเนื่อง

และเมื่อใดก็ตามที่มีความพยายามตัดตอนความทรงจำร่วม แล้วสอดแทรกเรื่องเล่าใหม่เข้าไปแทนที่ เมื่อนั้นสำนึกในชาติจะไม่พังลงทันที แต่มันจะค่อย ๆ ถูกทำให้กลวงจากข้างใน ตามทฤษฎีสไลด์ซิ่งซาลามี่

การเมืองของอัตลักษณ์เทียม: เมื่อความหลากหลายกลายเป็นข้ออ้าง

สิ่งที่น่ากังวลอย่างยิ่งในช่วงหลายปีที่ผ่านมา คือความพยายามของกลุ่มการเมืองบางส่วน โดยเฉพาะแนวคิดที่เชื่อมโยงกับ พรรคประชาชน ในการผลักดันกิจกรรม สื่อ และกระบวนการเรียนรู้ ที่อ้างว่าเป็นการคืนเสียงให้ท้องถิ่น หรือเปิดพื้นที่ทางวัฒนธรรม

แต่ในความเป็นจริง สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่การยอมรับความหลากหลาย หากคือการคัดเลือกเรื่องเล่าบางด้านมาขยายซ้ำอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้าง “อัตลักษณ์ใหม่” ที่แยกตัวออกจากความเป็นชาติไทยโดยรวม

*นี่ไม่ใช่ความบังเอิญ

*นี่คือการเมืองเชิงออกแบบ

*บอร์ดเกมไม่ใช่ของเล่น เมื่อมันถูกใช้เป็นอาวุธทางวัฒนธรรม

*บอร์ดเกมที่อ้างอิง “ปัตตานี” ไม่ได้เป็นเพียงสื่อการเรียนรู้ไร้พิษภัยอย่างที่พยายามทำให้ดูเป็น

เมื่อเกมถูกออกแบบให้เลือกเล่าเฉพาะความทรงจำด้านเดียว ตัดบริบทความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์กับรัฐสยามออก และจัดวางรัฐไทยในฐานะผู้กระทำเพียงฝ่ายเดียว มันจึงไม่ใช่การเรียนรู้ แต่คือการฝึกให้รู้สึก

เกมเหล่านี้ทำหน้าที่ปลูกฝังกรอบอารมณ์ใหม่ ให้ผู้เล่นค่อย ๆ รู้สึกว่าตนเองเป็นคนละพวกกับรัฐ โดยไม่ต้องพูดคำว่า “แบ่งแยกดินแดน” ออกมาแม้แต่คำเดียว

กาตาลุญญา: ตัวอย่างที่ถูกหยิบมาใช้ผิดบริบท

ฝ่ายที่สนับสนุนแนวคิดนี้มักอ้างกรณีกาตาลุญญา เพื่อสร้างภาพว่าปัตตานีก็เป็นอัตลักษณ์ที่ถูกกดทับเช่นเดียวกัน แต่นี่คือการเปรียบเทียบที่บิดเบือนโดยเจตนา

กาตาลุญญามีประวัติศาสตร์ ภาษา และโครงสร้างการปกครองที่แยกขาดจากรัฐสเปนอย่างชัดเจน การรวมเข้ากับสเปนเกิดจากสงครามและการรวมศูนย์อำนาจ

ตรงกันข้าม ปัตตานีเป็นส่วนหนึ่งของสยามมาโดยตลอด ความสัมพันธ์เป็นแบบเครือญาติ การอุปถัมภ์ และการยอมรับอำนาจในบริบทของรัฐโบราณ ไม่ใช่อาณานิคมแบบตะวันตก และไม่เคยมีรัฐชาติ “ปัตตานี” แยกขาดจากสยามในความหมายแบบสมัยใหม่

การนำโมเดลกาตาลุญญามาครอบปัตตานี จึงไม่ใช่ความผิดพลาดทางวิชาการธรรมดา แต่คือการเลือกใช้ตัวอย่างเพื่อชี้นำความรู้สึกทางการเมือง

ประวัติศาสตร์เท็จ วัฒนธรรมเท็จ และการปั้น New Normal

เป้าหมายที่แท้จริงของกิจกรรมเหล่านี้ ไม่ได้อยู่ที่การเรียนรู้ แต่คือการสร้างประวัติศาสตร์เท็จ ด้วยการตัดทอนข้อเท็จจริงที่ไม่สอดคล้องกับเรื่องเล่าที่ต้องการ คือการสร้างวัฒนธรรมเท็จ ที่ทำให้ผู้คนรู้สึกว่าตนแยกขาดจากชาติ ทั้งที่เคยอยู่ร่วมกันมาโดยไม่ขัดแย้ง และคือการสร้าง New Normal ทางความรู้สึก ที่ทำให้การตั้งคำถามต่อความเป็นชาติไทยดูเป็นเรื่องธรรมดา

นี่คือการเมืองแบบใหม่ การเมืองที่ไม่ต้องใช้ปืน แต่ใช้สื่อ ใช้กิจกรรม ใช้เกม และใช้มหาวิทยาลัยเป็นสนามทดลอง สิ่งที่ต้องพูดอย่างตรงไปตรงมา คือการเมืองอัตลักษณ์เทียมที่ถูกผลักดันโดยพรรคประชาชน ไม่ได้ดำรงอยู่อย่างโดดเดี่ยว หากแต่เคลื่อนไปใน “ทิศทางเดียวกันทางอุดมการณ์” กับกลุ่มแบ่งแยกดินแดนอย่าง BRN ซึ่งใช้ประวัติศาสตร์ ความรู้สึกเจ็บแค้น และอัตลักษณ์ที่ถูกบิดเบือนเป็นเครื่องมือในการแยกผู้คนออกจากรัฐไทย

ความแตกต่างมีเพียงวิธีการ

BRN ใช้อาวุธและความรุนแรง

ขณะที่พรรคประชาชนและเครือข่ายแนวคิด ใช้สื่อ ใช้กิจกรรม ใช้มหาวิทยาลัย และใช้บอร์ดเกมเป็นเครื่องมือ

แต่ปลายทางของทั้งสองแนวทาง คือการทำให้คนรุ่นใหม่ “ไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชาติเดียวกัน” และนั่นคือเงื่อนไขพื้นฐานที่สุดของการแบ่งแยกดินแดน

สรุป: เจตนาที่ซ่อนอยู่หลังอัตลักษณ์ปลอม

เมื่อพิจารณาอย่างเป็นระบบ จะเห็นได้ชัดว่า พรรคประชาชน มีบทบาทในการสนับสนุนและเอื้อให้เกิดการสร้างอัตลักษณ์ปลอมเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะโดยเจตนาตรงหรือโดยผลลัพธ์ทางการเมือง

ตั้งแต่การจำลองการเลือกตั้งในลักษณะแบ่งแยกดินแดนในรั้วมหาวิทยาลัย ไปจนถึงการผลักดันบอร์ดเกมและกิจกรรมเชิงวัฒนธรรมให้กลายเป็น “เครื่องมือการเรียนรู้” ทั้งหมดล้วนเป็นกระบวนการเดียวกับที่ขบวนการอย่าง BRN ใช้มานาน เพียงแต่เปลี่ยนจากปืนเป็นสื่อ และจากสนามรบเป็นห้องเรียน

ผลลัพธ์อาจไม่เกิดวันนี้ และอาจไม่เกิดพรุ่งนี้

แต่จะเกิดขึ้นแน่นอน เมื่อคนรุ่นใหม่เหล่านี้เติบโตขึ้นมาเป็นพลเมืองไทย ที่มีสัญชาติไทย แต่มีจิตใจแยกขาดจากชาติ เพราะถูกหล่อหลอมด้วย artificial information ที่ถูกออกแบบมาเพื่อบิดความทรงจำและความรู้สึกอย่างเป็นระบบ

และเมื่อถึงวันนั้น การแบ่งแยกจะไม่ต้องถูกปลุก เพราะมันถูก “เตรียมฐานทางความคิด” ไว้เรียบร้อยแล้ว

#การเมืองอัตลักษณ์เทียม

#BRN

#แบ่งแยกดินแดน

#สงครามทางวัฒนธรรม

#ประวัติศาสตร์ปลอม

#อัตลักษณ์ปลอม

#ความมั่นคงของรัฐ

คนร้ายวางระเบิดห้องน้ำปั๊มน้ำมันปัตตานี ความโหดร้ายที่ประชาชนผู้บริสุทธิ์ต้องรับเคราะห์

     ขอประณามคนร้ายวางระเบิดห้องน้ำปั๊มน้ำมัน ปัตตานี – ความโหดร้ายที่ประชาชนผู้บริสุทธิ์ต้องรับเคราะห์

เหตุลอบวางวัตถุระเบิดภายในห้องน้ำสถานีบริการน้ำมัน ปตท. ในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี จำนวน 4 จุด เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2569 คืออีกหนึ่งเหตุการณ์อันอุกอาจที่ประชาชนผู้บริสุทธิ์ต้องตกเป็นเหยื่อของความรุนแรงอย่างไร้มนุษยธรรม

ห้องน้ำในปั๊มน้ำมันคือสถานที่สาธารณะ ที่เด็ก สตรี คนชรา และชาวบ้านตาดำ ๆ ใช้พักรถ ใช้ทำธุระส่วนตัว แต่กลับถูกเลือกเป็นเป้าหมายเพื่อหวังก่อความเสียหาย และอาจคร่าชีวิตผู้บริสุทธิ์โดยไม่เลือกหน้า การกระทำเช่นนี้ไม่ใช่ “การต่อสู้” ใด ๆ ทั้งสิ้น หากแต่เป็นความโหดร้ายที่ทำร้ายสังคมและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

จากการเร่งสืบสวนของเจ้าหน้าที่ ทั้งงานด้านการข่าว การซักถาม และการตรวจสอบภาพจากกล้องวงจรปิด พบรถยนต์ต้องสงสัยที่คาดว่าใช้ในการก่อเหตุหรือให้การสนับสนุนผู้ก่อเหตุ และสามารถควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยได้แล้ว 3 ราย ก่อนขยายผลเชื่อมโยงถึงบุคคลต้องสงสัยเพิ่มเติม

ล่าสุดเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569 เจ้าหน้าที่สามารถควบคุมตัว นายซุลกิฟลี (สงวนนามสกุล) พร้อมตรวจยึดรถยนต์กระบะยี่ห้ออีซูซุ ตอนเดียว สีเทา ที่คาดว่าใช้ในการก่อเหตุ โดยได้ดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมาย ลงบันทึกประจำวัน ณ สถานีตำรวจภูธรตุยง ก่อนนำตัวเข้าตรวจร่างกายที่ โรงพยาบาลหนองจิก และส่งต่อเพื่อซักถาม ณ หน่วยเฉพาะกิจกรมทหารพรานที่ 43 ค่ายอิงคยุทธบริหาร อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี

การปฏิบัติทั้งหมดอยู่ภายใต้กรอบกฎหมาย และยึดหลักสากลด้านสิทธิมนุษยชน เพื่อความโปร่งใสและความชอบธรรมทุกฝ่าย

ความรุนแรงไม่เคยสร้างอนาคต ผู้ที่เลือกใช้ความรุนแรงอาจคิดว่าสามารถสร้าง “ความหวาดกลัว” ได้ แต่แท้จริงแล้วกำลังทำลายความไว้วางใจ ทำลายเศรษฐกิจท้องถิ่น และทำร้ายพี่น้องประชาชนในพื้นที่เดียวกัน การวางระเบิดในสถานที่สาธารณะคือการประกาศชัดเจนว่าไม่คำนึงถึงชีวิตของผู้บริสุทธิ์แม้แต่น้อย

พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ต้องการความสงบ ความร่วมมือ และการพัฒนา ไม่ใช่วงจรความรุนแรงซ้ำซากที่ทำให้เด็กกำพร้าเพิ่มขึ้น ครอบครัวแตกสลาย และสังคมเต็มไปด้วยความหวาดระแวง

ถึงเวลาที่สังคมต้องยืนหยัด เราขอประณามการกระทำอันโหดเหี้ยมนี้อย่างถึงที่สุด และขอเรียกร้องให้ผู้ที่ยังคิดจะใช้ความรุนแรง ทบทวนการกระทำของตนเอง เพราะท้ายที่สุดแล้ว “วงจรปิด” อาจจับภาพได้ แต่กฎหมายและความยุติธรรมจะเป็นผู้ตัดสิน

สันติภาพไม่อาจเกิดจากเสียงระเบิด

ความชอบธรรมไม่อาจสร้างจากการทำร้ายผู้บริสุทธิ์

ประชาชนในพื้นที่สมควรได้รับชีวิตที่ปลอดภัย ไม่ใช่ต้องใช้ชีวิตท่ามกลางความหวาดกลัว

#วงจรปิด #ผู้ต้องสงสัย #ระเบิดปั๊ม #ปัตตานี #หยุดความรุนแรง

เหตุไม่สงบในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพราะโทษเบา หรือกฎหมายไม่ขยี้?

เหตุไม่สงบในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพราะโทษเบา หรือกฎหมายไม่ขยี้?

พื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ Pattani, Yala และ Narathiwat คือพื้นที่ที่ประชาชนจำนวนมากยังคงต้องใช้ชีวิตท่ามกลางความหวาดระแวง เหตุลอบวางระเบิด การซุ่มยิง และการคุกคามเจ้าหน้าที่รัฐเกิดขึ้นเป็นระยะ คำถามที่หลายคนตั้งขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าคือ

เหตุใดกลุ่มก่อความไม่สงบยังกล้าท้าทายรัฐ ทั้งที่กฎหมายกำหนดโทษร้ายแรงถึงขั้นประหารชีวิต? หรือแท้จริงแล้ว ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ “โทษเบา” แต่อยู่ที่ “การบังคับใช้กฎหมายที่ไม่ถึงราก” กันแน่

โทษสูงสุดมีอยู่แล้ว แต่เหตุใดจึงยังไม่ยับยั้ง? ภายใต้ประมวลกฎหมายอาญา ความผิดฐานกบฏตามมาตรา 113 และความผิดเกี่ยวกับการก่อการร้ายตามมาตรา 135/1 มีโทษสูงสุดถึงขั้นประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิต กล่าวได้ว่า “ตัวบทกฎหมาย” ไม่ได้อ่อนแอในเชิงตัวเลข

แต่ในทางปฏิบัติ การเอาผิดให้ถึงที่สุดกลับเต็มไปด้วยอุปสรรค ไม่ว่าจะเป็น

- การรวบรวมพยานหลักฐานในพื้นที่เสี่ยงภัย

- พยานบุคคลที่ถูกข่มขู่จนไม่กล้าให้การ

- เครือข่ายสนับสนุนที่แฝงตัวอยู่ในชุมชน

- ความหวาดกลัวที่ทำให้ประชาชนไม่กล้าให้ความร่วมมือกับรัฐ

ผลลัพธ์คือ แม้กฎหมายกำหนดโทษหนัก แต่เมื่อ “จับไม่ได้” หรือ “พิสูจน์ไม่ได้” โทษสูงสุดก็กลายเป็นเพียงตัวเลขบนหน้ากระดาษ

ช่องว่างสำคัญ: เครือข่ายสนับสนุนกับโทษที่ไม่สมดุล ขบวนการก่อความไม่สงบจะดำรงอยู่ไม่ได้ หากไม่มี

- ที่พักพิง

- เสบียงอาหาร

- ผู้คอยส่งข่าว

- ผู้นำพาหลบหนี

แต่ความผิดฐานช่วยซ่อนเร้นหรือช่วยเหลือผู้กระทำผิด ตามมาตรา 189 มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท ซึ่งเมื่อเทียบกับความสูญเสียจากเหตุระเบิดหนึ่งครั้ง หรือชีวิตผู้บริสุทธิ์ที่ต้องจบลง โทษดังกล่าวดู “เบา” อย่างยิ่ง

คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า เมื่อโทษของผู้สนับสนุนต่ำกว่าความเสียหายที่สังคมต้องแบกรับ เครือข่ายจะยังหวาดกลัวหรือไม่?

บางแนวคิดเสนอว่า หากกฎหมายยกระดับโทษผู้สนับสนุนให้เทียบเท่าตัวการร่วม เช่น รับโทษจำคุกตลอดชีวิตหรือประหารชีวิตเช่นเดียวกับผู้วางระเบิด เครือข่ายที่พักพิงจะหายไป เพราะต้นทุนความเสี่ยงสูงเกินกว่าจะรับได้

อย่างไรก็ตาม การแก้ไขกฎหมายต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ ทั้งด้านสิทธิมนุษยชน หลักความได้สัดส่วนของโทษ และหลักนิติรัฐ เพื่อไม่ให้การใช้กฎหมายที่เข้มข้น กลายเป็นการสร้างเงื่อนไขความขัดแย้งใหม่

ปัญหาที่แท้จริง: กฎหมายไม่ศักดิ์สิทธิ์ เพราะบังคับใช้ไม่ถึงราก

กฎหมายจะศักดิ์สิทธิ์ ไม่ใช่เพียงเพราะโทษหนัก

แต่เพราะ “จับจริง ลงโทษจริง และคุ้มครองคนดีได้จริง”

ในหลายกรณี คนในพื้นที่ทราบดีว่าใครมีส่วนเกี่ยวข้อง แต่ไม่กล้าให้ข้อมูล เพราะกลัวการตอบโต้ หากระบบคุ้มครองพยานไม่เข้มแข็งเพียงพอ กฎหมายก็ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

ยิ่งไปกว่านั้น หากคดีจำนวนมากสิ้นสุดลงด้วยการยกฟ้องเพราะหลักฐานไม่เพียงพอ ภาพลักษณ์ของรัฐในสายตาผู้ก่อเหตุอาจกลายเป็น “จับได้ก็รอดได้” ซึ่งบั่นทอนอำนาจยับยั้งของกฎหมายโดยตรง

ทางออก: มากกว่าเพิ่มโทษ คือเพิ่มประสิทธิภาพ การยกระดับโทษผู้สนับสนุนอาจเป็นหนึ่งในแนวทาง แต่ไม่ใช่คำตอบทั้งหมด สิ่งที่จำเป็นควบคู่กัน ได้แก่

- พัฒนาระบบสืบสวนสอบสวน ให้ทันสมัย ใช้เทคโนโลยีพิสูจน์หลักฐานเพื่อลดการพึ่งพาพยานบุคคล

- คุ้มครองพยานอย่างจริงจัง เพื่อให้ประชาชนกล้าให้ข้อมูล

- ตัดวงจรการเงินและเสบียง ของเครือข่าย

- สร้างความไว้วางใจระหว่างรัฐกับชุมชน เพราะเมื่อประชาชนเชื่อมั่น กฎหมายจะมีพลังมากกว่าปลายกระบอกปืน

- บังคับใช้กฎหมายอย่างเสมอภาคและโปร่งใส ไม่เลือกปฏิบัติ

คำถาม โทษเบา หรือกฎหมายไม่ขยี้?

คำตอบอาจไม่ใช่ “อย่างใดอย่างหนึ่ง” แต่เป็นทั้งสองส่วนผสมกัน

โทษของผู้สนับสนุนบางฐานความผิดอาจต่ำเกินไปเมื่อเทียบกับผลกระทบที่เกิดขึ้น ขณะเดียวกัน แม้โทษของตัวการจะสูงสุด แต่หากบังคับใช้ไม่เด็ดขาด ก็ไม่สามารถยับยั้งการกระทำผิดได้

ท้ายที่สุดแล้ว ความศักดิ์สิทธิ์ของกฎหมาย ไม่ได้วัดจากจำนวนปีที่กำหนดในบทลงโทษ

แต่วัดจากความสามารถของรัฐในการทำให้ผู้กระทำผิด “ไม่สามารถลอยนวล” และทำให้ประชาชนผู้บริสุทธิ์ “รู้สึกปลอดภัย”

เมื่อวันนั้นมาถึง ไม่ว่าจะโทษหนักหรือเบา กฎหมายก็จะมีผลจริงต่อผู้คิดก่อเหตุ และพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้จะมีโอกาสก้าวสู่สันติสุขอย่างยั่งยืน

คาดใช้เป็นสถานที่ผลิตระเบิดมานานแล้ว

คาดใช้เป็นสถานที่ผลิตระเบิดมานานแล้ว...!!!!

จากเหตุระเบิดภายในบ้านไม่มีเลขที่ ในพื้นที่บ้านยะลา หมู่ที่ 1 ตำบลยะลา อำเภอเมือง จังหวัดยะลา เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569(ที่ผ่านมา) ไม่ได้เป็นเพียง “อุบัติเหตุจากความประมาท” หากแต่เป็นสัญญาณอันตรายที่สะท้อนให้เห็นถึงความเคลื่อนไหวใต้ดินของเครือข่ายก่อความไม่สงบในพื้นที่อย่างชัดเจน

เหตุการณ์ครั้งนี้ ส่งผลให้แนวร่วมที่ถูกระบุว่าเกี่ยวข้องกับ Barisan Revolusi Nasional หรือ BRN คือ นายตัชรี (สงวนนามสกุล) อายุ 23 ปี เสียชีวิตภายในที่เกิดเหตุ และบ้านพักได้รับความเสียหายอย่างหนักจากแรงระเบิด

หลังเกิดเหตุ เจ้าหน้าที่ได้เข้าตรวจสอบพื้นที่โดยรอบอย่างละเอียด และพบวัตถุระเบิดหลายลูกถูกนำไปซุกซ่อนไว้บริเวณใกล้บ้าน โดยเฉพาะในกอกล้วยข้างรั้วบ้าน จุดนี้เองที่ทำให้หลายฝ่ายตั้งคำถามอย่างหนักว่า สถานที่ดังกล่าวอาจถูกใช้เป็นแหล่งประกอบหรือพักเก็บระเบิดมานานแล้วหรือไม่

เครือข่ายใต้เงาบ้านเรือนประชาชน

บ้านเรือนคือพื้นที่ปลอดภัยของครอบครัว เป็นที่หลบแดดฝน เป็นที่เติบโตของเด็กและเป็นรากฐานของชุมชน แต่เมื่อบ้านหลังหนึ่งถูกใช้เป็นสถานที่ซุกซ่อนอาวุธสงคราม บ้านก็ไม่ได้เป็นเพียง “บ้าน” อีกต่อไป

กรณีนี้ชวนให้ตั้งคำถามสำคัญว่า หากมีการนำระเบิดจำนวนหลายลูกไปซุกไว้ข้างบ้านจริง เจ้าของบ้านจะไม่รู้เห็นเลยได้อย่างไร..?

วัตถุระเบิด ไม่ใช่ สิ่งของขนาดเล็ก ที่สามารถนำมาซ่อนโดยไม่มีใครสังเกตเห็น การเคลื่อนไหวเข้าออก การขนย้ายวัสดุ การประกอบอุปกรณ์ ล้วนต้องใช้เวลา ต้องมีการเตรียมการ และย่อมมีร่องรอย

หากบ้านหลังดังกล่าวถูกใช้เป็นฐานผลิตหรือเก็บพักระเบิดมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง นั่นหมายความว่าชุมชนโดยรอบอาจอยู่ท่ามกลางความเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว ทุกชีวิตในละแวกนั้นอาจตกอยู่ในอันตรายจากการระเบิดที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ

วงจรความรุนแรงที่ฝังตัวในชุมชน ปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ดำเนินมาอย่างยาวนาน หลายเหตุการณ์ในอดีตชี้ให้เห็นรูปแบบซ้ำ ๆ คือ การใช้บ้านพักหรือสิ่งปลูกสร้างในชุมชนเป็นที่ประกอบระเบิด ก่อนนำไปก่อเหตุในพื้นที่สาธารณะ

เมื่อเกิดเหตุเช่นนี้ คำถามไม่ได้อยู่แค่ “ใครทำ” แต่คือ “ใครรู้” และ “ใครนิ่งเฉย”

การนิ่งเฉยต่อพฤติกรรมต้องสงสัย คือการปล่อยให้ชุมชนถูกใช้เป็นเครื่องมือ

การเพิกเฉย คือการเปิดทางให้ความรุนแรงเติบโต

ผู้ที่อ้างอุดมการณ์ใดก็ตาม หากต้องอาศัยบ้านเรือนประชาชนเป็นที่ผลิตอาวุธ นั่นสะท้อนให้เห็นว่าความเคลื่อนไหวนั้นไม่ได้ตั้งอยู่บนผลประโยชน์ของประชาชนอย่างแท้จริง เพราะสิ่งที่พวกเขาทำคือการนำอันตรายมาซุกไว้ข้างบ้านของผู้บริสุทธิ์

ความรับผิดชอบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ในมุมกฎหมายและความมั่นคง การครอบครอง ซุกซ่อน หรือให้ที่พักพิงแก่ผู้ก่อเหตุร้าย ถือเป็นความผิดร้ายแรง แต่ในมุมสังคม ความรับผิดชอบยิ่งลึกกว่านั้น

บ้านหนึ่งหลังอาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของความสูญเสียหลายชีวิต

ระเบิดหนึ่งลูกอาจพรากอนาคตของเด็กคนหนึ่ง

การปล่อยให้มีการผลิตอาวุธในชุมชน คือการยอมให้ความตายตั้งฐานอยู่กลางหมู่บ้าน

คำถามที่สังคมตั้งขึ้น จึงไม่ใช่เพียงการกล่าวหา หากแต่เป็นการเรียกร้องความจริง เพราะหากไม่มีใครรู้เห็นจริง เหตุใดจึงมีระเบิดหลายลูกซุกอยู่ใกล้บ้าน? และหากมีการรู้เห็น ย่อมต้องมีผู้รับผิดชอบ

ชุมชนต้องเลือกข้างระหว่าง “ความกลัว” กับ “ความถูกต้อง”

หลายครั้ง ที่ชาวบ้านอาจตกอยู่ภายใต้แรงกดดัน ความหวาดกลัว หรือการข่มขู่ จึงไม่กล้าแจ้งเบาะแส แต่การเงียบงันย่อมทำให้วงจรความรุนแรงดำรงอยู่ต่อไป

การปฏิเสธไม่ให้บ้านของตนถูกใช้เป็นแหล่งผลิตอาวุธ คือการปกป้องลูกหลาน

การแจ้งข้อมูลแก่เจ้าหน้าที่ คือการรักษาชีวิตเพื่อนบ้าน

การยืนหยัดไม่สนับสนุนความรุนแรง คือการประกาศว่าชุมชนต้องการสันติภาพ

ความกลัวอาจทำให้คนเงียบ แต่ความสูญเสียจะทำให้คนเจ็บปวดไปอีกนาน

สัญญาณเตือนที่ไม่ควรถูกมองข้าม เหตุระเบิดครั้งนี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงเหตุการณ์หนึ่งในข่าวรายวัน แต่มันคือสัญญาณเตือนว่าเครือข่ายความรุนแรงยังคงพยายามฝังตัวในพื้นที่ชุมชน

การตรวจพบระเบิดหลายลูกใกล้บ้าน คือหลักฐานเชิงประจักษ์ว่ามีการเตรียมการมากกว่าหนึ่งเหตุการณ์ มันอาจหมายถึงแผนการที่ยังไม่ทันได้ถูกนำไปใช้มันอาจหมายถึงชีวิตอีกหลายชีวิตที่รอดพ้นจากโศกนาฏกรรม การสกัดจับและตรวจพบก่อนเกิดเหตุใหญ่ คือโอกาสของสังคมที่จะหยุดวงจรนี้

สันติภาพเริ่มต้นจากการไม่ยอมให้บ้านเป็นคลังระเบิด

จังหวัดยะลาไม่ควรถูกจดจำด้วยภาพควันไฟและเสียงระเบิดชุมชนไม่ควรต้องหวาดระแวงบ้านข้าง ๆ เด็ก ๆ ไม่ควรเติบโต ท่ามกลางความกลัว

การตั้งคำถามต่อกรณีบ้านหลังนี้จึงไม่ใช่การกล่าวหาอย่างเลื่อนลอย หากแต่เป็นการปกป้องหลักการพื้นฐานของสังคม คือ ความปลอดภัยของส่วนรวม

หากบ้านหนึ่งหลังถูกใช้ผลิตระเบิดมานานจริง นั่นคือบทเรียนสำคัญว่า ความรุนแรงสามารถซ่อนตัวอยู่ใกล้กว่าที่คิด และหากเรายังปล่อยให้บ้านกลายเป็นคลังอาวุธ

วันหนึ่ง ความสูญเสียอาจไม่หยุดอยู่แค่ในกำแพงบ้านหลังนั้น

สันติภาพจะเกิดขึ้นไม่ได้เลย ตราบใดที่ยังมีคนยอมให้ระเบิดถูกซุกไว้ข้างบ้านของตนเอง.

รอมฎอน เดือนศักดิ์สิทธิ์ของชาวมุสลิม

‘รอมฎอน’ เดือนศักดิ์สิทธิ์ของชาวมุสลิม

เมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักจุฬาราชมนตรี ออกประกาศของจุฬาราชมนตรี เรื่อง กำหนดวันที่ 1 ของเดือนรอมฎอน ฮิจเราะห์ศักราช 1447 โดยระบุว่า ตามที่ได้ประกาศให้พี่น้องชาวไทยมุสลิมทั่วประเทศดูดวงจันทร์เพื่อกำหนดวันที่ 1 ของเดือนรอมฎอน ฮิจเราะห์ศักราช 1447 ในวันพุธที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เวลาหลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้านั้น ปรากฏว่า มีผู้เห็นดวงจันทร์

จึงประกาศให้ทราบโดยทั่วกันว่า วันที่ 1 ของเดือนรอมฎอน ฮิจเราะห์ศักราช 1447 ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569

การที่มีผู้เห็นดวงจันทร์ในวันและเวลาดังกล่าว มีการแจ้ง ตรวจสอบและรายงานผลการดูดวงจันทร์ไปยังจุฬาราชมนตรี มีการประกาศกำหนดเดือน “รอมฎอน” อย่างเป็นทางการ เทศกาลถือศีลอดก็จะเริ่มขึ้นในเช้าวันรุ่งขึ้น โดยในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้มีสถานที่ดูดวงจันทร์บริเวณศาลาดูดวงจันทร์ เขาปาเร๊ะ ตำบลยะหา อำเภอยะหา จังหวัดยะลา เพื่อกำหนดวันแรกของการถือศีลอดอดในเดือนรอมฎอน

รอมฎอน เป็นเดือนศักดิ์สิทธิ์ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานและถือเป็นเดือนแห่งการอุทิศร่างกายและจิตวิญญาณให้แก่พระผู้เป็นเจ้า และยังเป็นหนึ่งในธรรมเนียมมุสลิมไม่กี่ประการที่เป็นที่คุ้นเคยของประชาชนต่าง ศาสนาเป็นอย่างดี ในฐานะเทศกาลถือศีลอด ซึ่งชาวมุสลิมทุกคนจะไม่รับประทานอาหารและเครื่องดื่มใดๆตั้งแต่พระอาทิตย์ ขึ้นจนถึงพระอาทิตย์ตกดิน เพื่อเป็นการฝึกความอดทนและให้เห็นใจผู้ที่ยากจนและขาดโอกาสในสังคม

ตลอดช่วงเดือนรอมฎอน ซึ่งกินเวลา 29-30 วัน หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ชาวมุสลิมจะปฏิบัติศาสนกิจเพื่ออัลเลาะห์ ด้วยการอดอาหาร งดเว้นเครื่องดื่ม พร้อมทั้งงดเว้นจากการร่วมประเวณี และต้องเข้มงวดระมัดระวังตนเองไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับสิ่งต้องห้ามของศาสนาและการกระทำในสิ่งที่ไร้สาระ รวมทั้งต้องไม่กระทำใดๆที่ ขัดต่อคำสั่งของพระผู้เป็นเจ้า ไม่ว่าจะด้วย

- ทางมือ ด้วยการทำร้าย หรือหยิบฉวย ลักขโมย

- ทางเท้า ด้วยการก้าวย่างไปสถานที่ต้องห้าม

- ทางตา ด้วยการจ้องมอง ดูสิ่งลามก

- ทางหู ด้วยการฟังสิ่งไร้สาระ การฟังคำนินทาให้ร้าย และ

- ทางปาก ด้วยการโกหก โป้ปด ให้ร้าย พูดเรื่องไร้สาระ หยาบคาย

โดยการปฏิบัติตนเพื่อละเว้นจากการกระทำผิดนี้ เริ่มตั้งแต่รุ่งอรุณจนกระทั่งดวงอาทิตย์ตกดิน และแสดงให้เห็นว่าการถือศีลอดนั้นไม่ได้จำกัดเพียงเฉพาะการอดอาหารดังที่เข้าใจกันโดยทั่วไปเท่านั้น หากยังรวมถึงการระมัดระวังตนมิให้ประพฤติผิดในเรื่องอื่นๆ ด้วย

ดังนั้นแก่นแกนสาระของการถือศีลอดในเดือนรอมฎอน จึงมีจุดประสงค์ เพื่อให้อิสลามิกชนได้ตระหนักรู้ถึงความยากลำบาก ได้เรียนรู้อุปสรรคต่างๆ ในการดำเนินชีวิต การถือศีลอดจึงเป็นการปฏิบัติศาสนกิจเพื่อให้รู้จักอดทนอดกลั้นต่อความทุกข์ยากต่างๆ ด้วยความเพียรและสติปัญญา การถือศีลอดจึงเป็นการขัดเกลาจิตใจให้อิสลามิกชนเป็นผู้มีสติหนักแน่น อดทนต่อความหิวโหย อดทนต่อความโกรธ ไม่ปล่อยจิตใจไหลไปตามสิ่งเย้ายวนอารมณ์

การถือศีลอด จึงเป็นกระบวนการฝึกฝนจิตใจของชาวมุสลิมให้เป็นผู้มีสติ การถือศีลจึงมีคุณประโยชน์อย่างยิ่งต่อการดำเนินชีวิต ต่อหน้าที่การงาน และกิจวัตรประจำวันของชาวมุสลิม นอกเหนือไปจากความยำเกรง และศรัทธาอย่างแรงกล้าที่จะได้ใกล้ชิดพระผู้เป็นเจ้า

รอมฎอน ไม่ใช่ชื่อของเทศกาลหรือธรรมเนียมใดๆ แต่เป็นชื่อเรียกเดือนที่ 9 ในปฏิทินฮิจเราะญ์ หรือปฏิทินจันทรคติของอิสลาม ซึ่งถือเป็นเดือนที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของปี เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่เชื่อกันว่าพระผู้เป็นเจ้าประทานพระคัมภีร์อัล-กุรอาน ลงมาให้แก่นบีมูฮัมหมัด ศาสดาของศาสนาอิสลาม เพื่อใช้สั่งสอนและเป็นเครื่องชี้ทางให้แก่อิสลามิกชนทั่วโลก โดยพระคัมภีร์ระบุว่าวันที่พระเจ้าประทานอัลกุรอานให้แก่นบีมูฮัมหมัด คือช่วงวันที่ 26-27 ของเดือนรอมฎอน ซึ่งชาวมุสลิมถือว่าเป็นช่วงเวลาที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุด

ด้วยเหตุนี้ในเดือนรอมฎอน ชาวมุสลิมทุกคน จึงต้องรักษาศีล อดอาหารเพื่อฝึกฝนการบังคับตนเองและเพื่อให้เข้าถึงคำสอนของนบีมูฮัมหมัดได้ ลึกซึ้งยิ่งขึ้น รวมถึงใช้เวลาในการศึกษาพระคัมภีร์อัลกุรอานอย่างเคร่งครัดเป็นพิเศษเพื่อ เป็นการบูชาพระเป็นเจ้า จนทำให้เดือนนี้จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างในภาษาไทยว่า “เดือนบวช”

การเริ่มต้นวัตรปฏิบัติต่างๆในเดือนรอมฎอน จะมีขึ้นตั้งแต่วันแรกของเดือน โดยการประกาศการเริ่มต้นเดือนรอมฎอนจะทำโดยผู้นำทางศาสนาของแต่ละท้องถิ่น ซึ่งจะกำหนดจากการสังเกตคืนที่ปรากฎดวงจันทร์เสี้ยวเป็นครั้งแรกหลังจากคืน เดือนมืดให้เป็นวันที่ 1 ของเดือน และนับไปจนครบ 29-30 วันตามแต่ปฏิทินฮิจเราะญ์ของแต่ละปี โดยในตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นชุมชนมุสลิมหลักของโลก การเริ่มเดือนรอมฎอนจะยึดตามคำประกาศของผู้นำศาสนาอิสลามในอียิปต์เป็นสำคัญ

ถึงแม้ว่าการอดอาหาร จะเป็นส่วนสำคัญในวัตรปฏิบัติของเดือนรอมฎอน แต่อาหารก็เป็นส่วนสำคัญไม่แพ้กัน โดยก่อนและหลังพระอาทิตย์ตก ชาวมุสลิมจะรับประทานอาหารอย่างอิ่มหนำสำราญร่วมกับครอบครัว โดยมีข้อบังคับว่าอาหารชนิดแรกที่อิสลามิกชนต้องรับประทานหลังจากถือศีลอดมา ทั้งวันคือ อินทผลัม ตามด้วยอาหารหวานต่างๆ เพื่อชดเชยกับพลังงานที่สูญเสียไปจากการอดอาหาร

อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าในช่วงพระอาทิตย์ตกดิน ชาวมุสลิมจะสามารถรับประทานอาหารได้ แต่ยังคงต้องสำรวมและถือศีลอย่างต่อเนื่อง โดยไม่ปล่อยให้ตนเองมีความสุขกับการรับประทานอาหารและผ่อนคลายมากเกินไป โดยถือว่าหากศาสนิกชนดื่มด่ำในรสชาติของอาหารและความสุขจากการรับประทาน การฝึกฝนตนเองที่กระทำมาทั้งวันก็เท่ากับเป็นการสูญเปล่า

ไขคำตอบ ทำไมแต่ละปีเดือนรอมฎอนไม่เคยตรงกัน

ไขคำตอบ ทำไมแต่ละปี “เดือนรอมฎอน” ไม่เคยตรงกัน

เดือนรอมฎอน (Ramadan) เป็นเดือนที่ 9 ของปฏิทินอิสลาม ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญที่สุดของชาวมุสลิมทั่วโลก ที่จะเข้าสู่การถือศีลอดตั้งแต่รุ่งอรุณจนถึงพระอาทิตย์ตก และนอกจากการถือศีลอดแล้ว ชาวมุสลิมยังให้ความสำคัญกับการละหมาด การสวดมนต์ การบริจาค และการทำความดีในเดือนนี้อย่างเคร่งครัด

สำหรับเดือนรอมฎอน 2569 สำนักจุฬาราชมนตรีประกาศให้ พี่น้องชาวไทยมุสลิมทั่วประเทศดูดวงจันทร์ในวันพุธ ที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เวลาหลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า

ทำไมเดือนรอมฎอนแต่ละปีไม่ตรงกัน  ?

สาเหตุที่ทำให้เดือนรอมฎอนไม่ตรงกันในแต่ละปี เป็นเพราะปฏิทินอิสลามเป็นรูปแบบของจันทรคติ ซึ่งแตกต่างจากปฏิทินสากลที่ใช้รูปแบบของสุริยคติ

โดยแต่ละเดือนกอมารียะห์ จะมีจำนวน 29 หรือ 30 วัน ทำให้ในแต่ละปีของปฏิทินอิสลามจะมีเพียง 354 หรือ 355 วัน ซึ่งแตกต่างจากปฏิทินสากลที่มี 365 หรือ 366 วัน เดือนรอมฎอนจึงขยับเร็วขึ้นทุกปี และฤดูกาลที่จะถือศีลอดจะเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ตามปฏิทินจันทรคติ และมีข้อมูลโดยประมาณว่า เมื่อเวลาผ่านไป 33 ปี เดือนรอมฎอนจึงจะวนกลับมาเริ่มต้นในช่วงเวลาเดิมอีกครั้ง

เดือนรอมฎอนกำหนดจากการมองเห็นดวงจันทร์

การกำหนดวันเริ่มต้นและสิ้นสุดของเดือนรอมฎอนนั้น ไม่ได้ ยึดตามปฏิทินล่วงหน้าแบบตายตัว แต่ต้องอาศัยการสังเกตดวงจันทร์ หลังดวงอาทิตย์ตกดินในคืนสุดท้ายของเดือนชะบาน ซึ่งเป็นเดือนที่ 8 ของปฏิทินอิสลาม

เมื่อมองเห็นพระจันทร์เสี้ยวในเย็นวันนั้น เดือนรอมฎอนจะเริ่มต้นในวันถัดไป แต่ถ้ามองไม่เห็นดวงจันทร์ เช่น มีเมฆบดบัง การนับวันจะถูกเลื่อนออกไป 1 วัน

นอกจากนั้นการมองเห็นดวงจันทร์อาจแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ทำให้บางประเทศอาจเริ่มถือศีลอดก่อนหรือหลังประเทศอื่น ๆ ได้

เกิดอะไรขึ้น ? เมื่อแต่ละปีเดือนรอมฎอนไม่ตรงกัน

เนื่องจากเดือนรอมฎอนเลื่อนขึ้นทุกปีตามปฏิทินสากล ทำให้บางปี เดือนรอมฎอนเกิดขึ้นในฤดูร้อน ซึ่งเวลากลางวันยาวขึ้น ทำให้ต้องถือศีลอดนานขึ้น และเคยมีข้อมูลว่าบางประเทศอาจจะต้องถือศีลอดนานถึง 18-20 ชั่วโมงเลยทีเดียว เช่นเดียวกับบางปี เดือนรอมฎอนเกิดขึ้นในฤดูหนาว ซึ่งเวลากลางวันสั้นกว่าปกติ

นอกจากนั้นชาวมุสลิมจะต้องปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลารอมฎอนที่เปลี่ยนไปทุกปี ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการทำงาน การเรียน หรือกิจกรรมสังคมต่าง ๆ  อีกด้วย

แม้ว่าวันถือศีลอดจะเปลี่ยนแปลงไปทุกปี แต่ความศรัทธาและจิตวิญญาณของชาวมุสลิมที่ปฏิบัติตามหลักศาสนาในเดือนรอมฎอนยังคงเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ เป็นช่วงเวลาสำคัญสำหรับการปฏิบัติศาสนกิจ การทำความดี และการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้คนในสังคม.