9
ปี งบกว่าหมื่นล้าน กับความก้าวหน้าที่วัดได้เป็นมิลลิเมตร :
ถึงเวลาหรือยังที่รัฐต้องเปลี่ยนกลยุทธ์ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้
ในช่วงเวลาเพียง
9 ปี (พ.ศ.2560–2568) รัฐไทยใช้งบประมาณเฉพาะในชื่อ“แผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้” รวมแล้วกว่า 83,456 ล้านบาท และนี่เป็นเพียง
“งบแผนบูรณาการ” เท่านั้น
ยังไม่รวมงบด้านทหาร
ความมั่นคง และงบจากหน่วยงานอื่น ๆ อีกจำนวนมาก คำถามสำคัญคือ เราแลกเงินหลายหมื่นล้านกับความก้าวหน้าที่ขยับเพียงระดับ
“มิลลิเมตร” หรือไม่ ?
ปัญหาอาจไม่ใช่เงินไม่พอ
แต่คือ “คิดแบบเดิม” ตลอด 9 ปีที่ผ่านมา
-
งบประมาณไม่เคยขาด
-
โครงการไม่เคยหยุด หน่วยงานไม่เคยลด
แต่สิ่งที่แทบไม่เปลี่ยนคือ
กรอบคิดของรัฐต่อปัญหาชายแดนใต้ พื้นที่นี้ยังถูกมองเป็นปัญหาความมั่นคง
-
เขตควบคุม
-
พื้นที่พิเศษ
วัตถุของนโยบายมากกว่าจะเป็นสังคมที่ต้องเยียวยาชุมชนที่ต้องมีส่วนร่วม
พลเมืองที่ต้องมีศักดิ์ศรี หุ้นส่วนทางการเมือง งบจำนวนมากจึงถูกใช้ไปกับ“โครงสร้างและตัวชี้วัด” มากกว่าการเปลี่ยน “ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชน”
บทเรียนจากต่างประเทศ:
ไม่มีประเทศใดจบความขัดแย้งด้วยงบประมาณอย่างเดียว
หลายประเทศเคยติดกับดักความรุนแรงยาวนานเหมือนเรา
แต่พวกเขาเลือก
“เปลี่ยนกลยุทธ์” ไม่ใช่แค่ “เพิ่มงบ”
🇬🇧 ไอร์แลนด์เหนือ
จากสงคราม →
การเมือง
จากทหาร →
การเจรจา
จากความมั่นคง →
ความเท่าเทียมทางอัตลักษณ์
Good Friday
Agreement คือจุดเปลี่ยน
บทเรียน:
ความขัดแย้งจบได้เมื่อรัฐยอมรับอีกฝ่ายเป็นคู่เจรจาที่ชอบธรรม
🇨🇴 โคลอมเบีย
จากการปราบ FARC → การคืนสู่สังคม
ใช้ความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์
(Transitional
Justice)
บทเรียน:
ความมั่นคงถาวรเกิดจากความยุติธรรม ไม่ใช่ปืน
🇮🇩 อาเจะห์
ให้สิทธิปกครองตนเอง
คืนศักดิ์ศรีทางวัฒนธรรมและศาสนา
บทเรียน:
การกระจายอำนาจคือเครื่องมือสันติภาพ ไม่ใช่ภัยต่อรัฐ
🇵🇭 มินดาเนา
สร้างเขตปกครองพิเศษ
Bangsamoro
ตั้งสถาบันการเมืองใหม่จากคนในพื้นที่
บทเรียน:
สันติภาพต้องมี “สถาบันใหม่” ไม่ใช่เพียง “โครงการใหม่”
คำถามเชิงนโยบายที่รัฐไทยควรถามตนเอง
หลังใช้งบกว่า
83,000 ล้านบาท เราควรถามว่า เราวัดความสำเร็จจากอะไร ?, จำนวนโครงการ
?, จำนวนด่าน ?, จำนวนการจับกุม ?,หรือคุณภาพชีวิตประชาชน ?, เราแก้ “อาการ”
หรือ “รากเหง้า” ?, ความรุนแรงหรือความไม่ไว้วางใจ ?, เราสร้าง “ความสงบ” หรือ “สันติภาพ”?
สงบ : ไม่มีเสียงปืน
สันติภาพ : มีความยุติธรรม
ถึงเวลาหรือยังที่ต้องเปลี่ยนกลยุทธ์
บางทีปัญหาอาจไม่ใช่ว่า รัฐทำไม่พอ แต่คือ รัฐทำซ้ำในวิธีเดิมมากเกินไป 9 ปีของงบประมาณมหาศาล
แต่ความหวังของประชาชนยังบางเบา
ความเชื่อใจยังไม่กลับมา
อนาคตยังไม่ชัด นี่อาจเป็นสัญญาณว่า
ถึงเวลาที่รัฐต้อง “ถอดบทเรียน” ไม่ใช่แค่ “ตั้งงบใหม่”
83,456 ล้านบาทใน 9 ปี อาจเป็นเพียงตัวเลขทางบัญชี แต่สำหรับประชาชนในพื้นที่
มันคือคำถามต่ออนาคตว่า เรากำลังเดินไปข้างหน้า
หรือเพียงเดินวนในวงกลมราคาแพง
?
ถ้าความก้าวหน้ายังต้องวัดเป็น
“มิลลิเมตร” บางทีสิ่งที่ควรเปลี่ยน
ไม่ใช่จำนวนงบ แต่คือ
วิธีคิด เพราะสันติภาพไม่ใช่โครงการ แต่คือการเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชน.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น