เมื่อผลประโยชน์เชิงเศรษฐกิจกลายเป็นเงื่อนงำของความขัดแย้ง

เมื่อผลประโยชน์เชิงเศรษฐกิจกลายเป็นเงื่อนงำของความขัดแย้ง

พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทยไม่ใช่เพียงพื้นที่ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์เท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งทรัพยากรที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูง - ทั้งน้ำมัน ก๊าซ แร่ และผืนป่าอุดมสมบูรณ์ ซึ่งปัจจัยด้านทรัพยากรเหล่านี้กลายเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนให้เกิดความขัดแย้งและการแทรกแซงจากภายนอก ที่อาจส่งผลต่ออธิปไตยและความมั่นคงของชาติในระยะยาว

ข้อมูลทางธรณีวิทยาและการสำรวจชี้ว่า “แอ่งปัตตานี” หรือ Pattani Basin ในอ่าวไทย เป็นบริเวณที่มีการสะสมของก๊าซและน้ำมันในชั้นตะกอน ซึ่งนักวิชาการด้านธรณีศาสตร์ให้ความสำคัญต่อศักยภาพของพื้นที่นี้ในแง่ของพลังงานแห่งชาติ.

นอกจากนี้ พื้นที่จังหวัดสงขลา บางส่วนมีชั้นถ่านลิกไนท์ที่สำคัญซึ่งถูกพูดถึงในบริบทการพัฒนาพลังงานและอุตสาหกรรมท้องถิ่น.

เมื่อทรัพยากรเหล่านี้ย่อมหมายถึงมูลค่าทางเศรษฐกิจมหาศาล - ซึ่งหากถูกนำมาเชื่อมโยงกับเกมทางการเมืองระหว่างประเทศหรือการหนุนหลังกลุ่มติดอาวุธ ก็ย่อมสร้างความเสี่ยงต่อการสูญเสียการควบคุมหรือการแทรกแซงทางเศรษฐกิจ การกล่าวอ้างว่าประเทศเพื่อนบ้านหรือพลังภายนอกหวังประโยชน์จากแหล่งทรัพยากรในพื้นที่จึงไม่อาจมองข้ามได้ โดยเฉพาะเมื่อต้องพิจารณาบริบทของความขัดแย้งในพื้นที่ชายแดนที่ดำเนินมายาวนานซึ่งมีการเคลื่อนไหวของกลุ่มต่าง ๆ และแรงกดดันทางการเมืองระหว่างรัฐในภูมิภาค.

ผลประโยชน์ ขอบเขตอำนาจ และการเมืองภูมิภาค

ในโลกที่ทรัพยากรถูกนำมาเป็นเครื่องมือทางอำนาจ รัฐหรือกลุ่มการเมืองที่เห็นช่องทางเพื่อเพิ่มฐานอำนาจย่อมมีแรงจูงใจทั้งทางตรงและทางอ้อม การผลักดันนโยบายบางประการ การหนุนหลังคู่ความ หรือการใช้บทบาทเป็น “คนกลาง” ทางการทูต สามารถถูกตีความได้ว่าเป็นกลยุทธ์เพื่อรักษาหรือขยายอิทธิพลทางเศรษฐกิจและการเมือง ตัวอย่างเช่น บทบาทของประเทศเพื่อนบ้านในฐานะตัวกลางเจรจาสันติภาพ ซึ่งในบางมุมมอง อาจถูกมองว่าเป็นการถ่วงดุลผลประโยชน์ มากกว่าจะเป็นเพียงความปรารถนาดีทางการทูตเสมอไป.

ในเชิงภูมิรัฐศาสตร์ หากเขตแดนหรือพื้นที่อำนาจเปลี่ยนมือ ผลประโยชน์เชิงทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานย่อมเปลี่ยนตาม — ส่งผลทั้งต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น การเมืองระดับชาติ และการรักษาความมั่นคง ซึ่งไม่ใช่เรื่องที่คนไทยทุกคนจะมองเป็นเรื่องไกลตัวได้

ภารกิจของชาติ : รักษาอธิปไตยด้วยสติและความร่วมมือ

การตอบโต้ความท้าทายในมิตินี้จำเป็นต้องหลากหลายและเปี่ยมด้วยสติ ไม่ว่าจะเป็นการเสริมสร้างศักยภาพกองทัพและความพร้อมของกำลังรักษาความมั่นคง การทูตเชิงรุกเพื่อเคลียร์ข้อครหาในเวทีระหว่างประเทศ และการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่ให้ชาวบ้านมีทางเลือกมากขึ้นเพื่อลดช่องว่างที่กลุ่มติดอาวุธอาจใช้เป็นเงื่อนไขในการแสวงหาฐานสนับสนุน

แต่เหนือสิ่งอื่นใด ความมั่นคงของชาติไม่สามารถฝากไว้กับหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเท่านั้น การสร้างความเข้มแข็งต้องอาศัยประชาชนทุกภาคส่วน - ผู้นำท้องถิ่น ภาคธุรกิจ ภาคการศึกษา และประชาชนทุกกลุ่มร่วมกันทำงานเพื่อปกป้องผลประโยชน์ร่วมกัน การสร้างความตระหนักรู้เรื่องทรัพยากร การส่งเสริมความโปร่งใสในการจัดการทรัพยากร และการผลักดันนโยบายที่ยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนในพื้นที่ คือหนทางที่สำคัญในการลดแรงจูงใจให้เกิดความขัดแย้ง

เสียงประชาชนคือพลังที่ยิ่งใหญ่

ประวัติศาสตร์สอนเราว่าเมื่อประชาชนมีความตระหนักรู้ มีส่วนร่วม และเข้มแข็ง ประเทศชาติก็เข้มแข็งตามไปด้วย เสียงของประชาชนที่เรียกร้องให้มีความชัดเจนในการบริหารจัดการทรัพยากร เสียงที่ยืนยันว่าจะไม่ยอมให้แผ่นดินถูกขายหรือสูญหายไปให้กับผลประโยชน์ของผู้อื่น คือพลังที่ช่วยสร้างความแน่นแฟ้นให้กับรัฐและกองทัพที่ปกป้องอธิปไตย

อย่างไรก็ตาม เสียงนั้นต้องแสดงออกในกรอบของกติกา ความยุติธรรม และสันติวิธี เราต้องยืนยันจุดยืนอย่างเข้มแข็ง แต่ต้องไม่ละเมิดกฎหมายหรือกระตุ้นความรุนแรงที่นำไปสู่การสูญเสียโดยไม่จำเป็น การใช้การทูตเชิงรุก การเปิดโปงข้อมูลที่เป็นเท็จ และการเสริมสร้างความร่วมมือด้านเศรษฐกิจท้องถิ่น เป็นแนวทางที่ชาญฉลาดยิ่งกว่าการสะสมความเกลียดชังหรือการโต้ตอบด้วยกำลังเพียงอย่างเดียว

ปกป้องแผ่นดินด้วยปัญญาและความเป็นหนึ่ง

การรักษาเอกราชและทรัพยากรของชาติเป็นภารกิจที่ต้องอาศัยทั้งความเด็ดขาดของกองทัพ สติปัญญาทางการทูต และพลังจากประชาชน การกล่าวหาว่าประเทศเพื่อนบ้านหรือพลังภายนอกมีผลประโยชน์ในพื้นที่ใต้ของไทยอาจมีที่มาที่ไปและควรได้รับการตรวจสอบเชิงประจักษ์ แต่ไม่ว่าข้อเท็จจริงจะเป็นเช่นไร ประชาชนไทยต้องไม่หลงใหลไปกับการแบ่งแยกจนลืมหน้าที่ร่วมกัน คือการปกป้องแผ่นดินนี้ให้คงอยู่สืบไป

ท้ายที่สุด หากเราต้องการชนะสงครามของอำนาจและผลประโยชน์ เราต้องชนะในสนามของความถูกต้อง การพัฒนา และความเป็นธรรม - ให้ประชาชนมีชีวิตที่ดีพอ จึงจะไม่มีใครยอมแลกแผ่นดินเพื่อผลประโยชน์ของผู้อื่น นั่นแหละคือชัยชนะที่ยั่งยืนสำหรับชาติไทย